Маёнтак рыбы

Гэтая кніга Аляксандра І. Бацкеля не стала такой загадкавай, як папярэдняя “Мімікрыя”. Малады празаік Сяргей Календа на той час публічна прызнаўся, што гэта ён напісаў “Мімікрыю” і стварыў пісьменніка Аляксандра І. Бацкеля. З новай кнігі можна даведацца і асобныя біяграфічныя падрабязнасці жыцця міфічнага празаіка. Ён жыве на хутары. Дом яму дастаўся ў спадчыну ад дзеда. Тут ён не проста бавіць час за півам і нешта клацае на сваім ноўтбуку, але заняўся фермерскай гаспадаркай, якая пачала яго карміць. У тым сэнсе, што не толькі можа з’есці морквіну з градкі, або накапаць бульбы на вячэру – частку ўраджаю, які вырасціў уласнымі рукамі на дзедавай зямлі, ён прадае на кірмашы. Бо беларускае пісьменства не прыносіць прыбытку, гэта хутчэй наркатычны занятык, які апісаў у сваёй кнізе “Мова” Віктар Марціновіч.

Такім чынам Бацкель амаль што прадказаў з'яўленне Горвата!

“Маёнтак рыбы” – гэта зборнік малой прозы. У невялікіх навэлках аўтар распавядае пра сваіх суседзяў, пра гасцей, якія наведваюць яго сядзібу, пра свае думкі. А разважае Бацкель пра ўсё – пра таямніцы сусвету, пра прыроду жахаў, пра прыкметы ўзросту і пра Веру, не тую, якая ёсць альбо няма ў чалавеку, а пра настаўніцу Веру Паўлаўну.

Найлепшымі сябрамі Бацкеля з’яўляюцца сабакі. Катоў ён не любіць, бо лічыць іх прадажнымі і нявернымі. Бо калі гаспадару кепска, то і яго сабаке кепска, а вось котцы ўсё роўна. Таму ён і не любіць котак.

У навэлцы “Нобель” аўтар дзеліцца сваімі адкрыццямі пра няўмольнасць лёсу, маўляў, усё ў жыцці выпадковае і ў тым ліку Нобель. Усё вырашае рулетка. Калі пашчасціць, выпадзе выйгрыш. Калі не, то выбачайце. І нават калі вы пішаце вершы лепш за Іосіфа Бродскага, гэта нічога не значыць. Усе пытанні да рулеткі. Выснову з гэтых развагаў аўтар зрабіў наступную: “паўсюль існуе чалавечы фактар, паўсюль пануе чалавечая суб’ектыўнасць, і я даўно ўжо змірыўся з тым, што маіх нобелеўскіх прэтэндэнтаў ніколі не абірюць і маіх любімых пісьменнікаў ніколі не дадрукоўваюць, нават беларускіх.”

Вось і самому Бацкелю не далі Гедройца! Такая вось фіговая рулетка.

У навэлцы “Нобель”, па-мойму, разгадка – і з’яўлення на свет Бацкеля, і пераезда аўтара са сталіцы на хутар, і нетаропкай, сузіральнай апавядальнасці гэтай кнігі. Калі ў “Мімікрыі” было шмат мітрэнгі, нерваў і нейкіх бязладных пошукай ідэальнага. Дык "Маёнтак рыбы” – гэта перадусім назіранні за дробным і неістотным, што атачае кожнага чалавека. Без спадзявання на што-кольвечы.

Фух, першае знаёмства з творчасцю Бацкеля прайшло паспяхова, дарэмна баялася. Для тых, хто не знаёмы з асобай гэтага аўтара, раскажу, што гэта псеўданім пісьменніка Сяргея Календы. Аднак, Бацкель — даволі самастойная творчая асоба. Ён скончыў гістфак БДУ і цяпер жыве на вёсцы ў хаце, якая засталася яму ў спадчыну. Там ён піша свае творы ўдалечыні ад цывілізацыі. Усяго з-пад пяра Бацкеля выйшла 4 кнігі: “Мімікрыя”, “Маёнтак Рыбы”, “Яблыневы маёнтак”, “Квадратурынавы маёнтак”. Тры апошнія звязаныя між асобай асобай аўтара і пражываннем на сялібе. У іх ён дзеліцца сваімі думкамі на розныя тэмы, адтуль можна даведацца шмат пра яго біяграфію. “Маёнтак Рыбы” — зборнік малой прозы. Гэта афіцыйнае апісанне. Але ж насамрэч гэтая кніга — зборнік назіранняў за жыццём у самых розных яго праявах. Ад адносінаў да сабак і котак да глыбокіх філасофскіх роздумаў.

у кожнага ёсьць сваё пекла, якое перад вачыма, нават калі мы заплюшчваем іх і сьпім, гэтая рэч нікуды не зьнікае і толькі глыбей чапляецца за нашыя мары, памкненьні і жаданьні, робячы нас рабамі.

Кніга напоўнена такімі дробязямі, на якія ў звычайным жыцці ты можаш не звярнуць увагу, але вось, чытаеш пра гэта ў кнізе і думаеш: “А дакладна, так і ёсць!” Некаторыя рэчы вельмі банальныя і простыя, а некаторыя прымушаюць адкласці кнігу і падумаць. Вельмі сумна, што кніга зусім не вычытаная, процьма як памылак, так і абдруковак. А гэта заўжды крыху псуе агульнае ўражанне ад кнігі. Спадзяюся, што дзве наступныя ў гэтым плане будуць лепш. Таму з задавальненнем працягну знаёмства з творчасцю Бацкеля.