Отзывы о книге Роднае карэнне

русский вариант ниже

Невялічкі, але адметны твор. Ён дакладна адлюстровае свой час. Час, калі сапсаваць (часам – і знішчыць) жыццё чалавека можна было з дапамогай аднаго даносу.

Аўтар вельмі яскрава паказаў, што кепскія справы робяць кепскія людзі. Так, Сафрон пачаў помсціць Вольцы з-за яе адмовы з ім сысціся, і дзяўчыну можна выдатна зразумець. Выдатных якасцяў у яго не было, затое дурных– хоць адбаўляй. Гэткі чалавек- гаўно, што яго наступныя дзеянні толькі сцвярджаюць. Вольга ж, наадварот, дзяўчынай была выхаванай і талковай, за што той дурань яшчэ больш яе неўзлюбіў.

Вынік сумны. Галоўная гераіня перажыла некалькі паклёпаў, страціла бацькоў і нават не здолела прыехаць развітацца з татам. Яна скончыла інстытут і стала лекарам, але гэтая лячэбная дзейнасць прывяла яе да хворага Сафрона. Як чалавек добры, яна яму дапамагла, заадно выпадкова даведаўшыся, хто вінаваты ў яе нягодах. Сафрон жа, пацвярджаючы сваю гавенную сутнасць, вылечыўся і вырашыў пісаць чарговы данос.

І фінал апавядання сумны. Аўтар паказвае аптымізм Вольцы. Дзіўна нават, што чалавек не губляе ўнутранае святло ў такіх абставінах. Але ўсё ж мы разумеем, што справядлівасці ў тым свеце чакаць не трэба…

-----

Небольшое, но весьма примечательное произведение. Примечательное точным отражением своего времени. Времени, когда испортить (иногда – и уничтожить) жизнь человека можно с помощью одного доноса.

Автор очень ярко показал, что дрянные дела совершают дрянные люди. Так, Сафрон начал мстить Ольге из-за её отказа с ним сойтись, и девушку можно прекрасно понять. Товарищ в положительном смысле не был ни в чём примечательным, зато дурных качеств у него – хоть отбавляй. Этакий человек-говно, что его последующие действия только подтверждают. Ольга же, наоборот, барышней была воспитанной и толковой, за что тот дурак ещё больше её невзлюбил.

Результат печален. Главная героиня пережила несколько поклёпов, потеряла родителей и даже не сумела приехать попрощаться с отцом. Она закончила институт и стала врачом, но эта врачебная деятельность привела её к больному Сафрону. Как человек добрый, она ему помогла, заодно случайно узнав, кто виноват в её горестях. Сафрон же, подтверждая свою говенную сущность, вылечился и решил писать очередной донос.

Финал рассказа грустный. Автор показывает оптимизм Ольги. Удивительно даже, что человек не теряет внутренний свет в таких обстоятельствах. Но все же мы понимаем, что справедливости в том мире ждать не стоит…

Если Египет - дар Нила, то деревня, о которой идет речь в рассказе - дар Нёмана.

"Ён для сяла быў, як родны бацька: і карміў, і паіў, і на сваіх плячах кожнага вынасіў"

"Нёман быў нервам сяла, які будзіў яго жыццё і прымушаў чутка прыслухоўвацца да таго, што робіцца вакол. І ўсе важнейшыя справы так ці іначай звязаны з Нёманам"

Рассказ начинается с поэтического описания жизни на Нёмане, а заканчивается трагедией - смертью на Нёмане. Здесь сплелись в неразрывном единстве любовь и ревность, интересы казны и права крестьян. Нёман подарил крестьянам хороший кусок берега, обещавший стать через пару лет отличным лугом. Но об этом тут же стало известно государевым служащим и в деревню прислали землемера. Он в два счета прирезал дар Нёмана казне, с чем крестьяне категорически не согласились - этот берег испокон века был их вотчиной.

Разгорелся конфликт и кончился он очень печально.

В рассказе описываются события Первой мировой войны через призму одного литовского хутора. На нем жила небольшая семья: пожилые отец и мать и две их дочки, Ядвися и Монтя, совсем молоденькие девушки. Двое сыновей стариков были далеко: один служил срочную, последний год, другой работал на шахте.

Всю весну шли слухи о каких-то учениях, которые проведет здесь лично сам император. И когда внезапно разразилась война, мужиков под вой и причитания баб погнали в гмину, откуда их отправляли "справлять кровавую тризну".

Оставшиеся в деревне и на хуторах старики, женщины, девушки и дети полной мерой хлебнули всех бед, которые приносит война. Об этом даже незачем писать, потому что впечатление, что Горецкий как будто описывает то, что творится в Украине последний год - время идет, а ничего не меняется. Оружие другое, а суть одна: страх, боль, ужас, разруха, смерть, насилие, покалеченные тела и судьбы.

"Церковные колокола богомольно сзывали всех подъяремных под купол храма к ногам распятого за слова любви и мира"

Любовь - всегда одна: Ни выстрела, ни вздоха, Любовь - это когда Хорошим людям плохо. А.Васільеў

Калі правесці паралель з апавяданнем М.Зарэцкага "Ворагі", на якое я пісаў рэцэнзію ў мінулы раз, то і тут у сюжэце жаночая трагедыя паказана вачамі закаханага мужчыны, але "любоў - гэта слабасць", як сцвярджае Арончык, сябра галоўнага героя. Вось і Марына Гарнова не згаджаецца на шлюб, бо не імкнецца шчасця, ёй дастаткова кахаць, але на ёй бацькоўскі праклён. Яна, як і Ніна Купрыянава, была перад выбарам: контррэвалюцыянер брат, або адданасць камуністычнай ідэі. У адрозненні ад гераіні "Ворагаў" яна наплявала на кроўнае радство і нібы волат-цягнік, выкаваны рэвалюцыяй, парэзала жыццё брата... Пераасэнсаваўшы гэта, змянілася і часам на яе находзілі самотныя думкі пра смерць. І зноў М.Зарэцкі падказвае нам фінал гісторыі:

Але чыгунка бліжэй мне, больш захапляе... Ведаеце што, я памру на чыгунцы.

Заканчэнне гэтай гісторыі больш трагічнае, чым у "Ворагах": Булановіч бачыць цела любай Марыны, якая скончыла жыццё карэнінскім самагубствам.

Згубіла сваё месца ў жыцці. Дык навошта жыць?

Гэта словы з запіскі Гарновай, якую паказаў Булановічу пасля яе смерці закаханы настаўнік Абшарскі. У гэтай фразе галоўная тэма твора, як мне бачыцца: героі і ахвяры рэвалюцыі не могуць знайсці сваё месца, як ліст восеньскі Гуторскі, як кветка пажоўклая Гарнова.

І таму адляцела, адпала ад дрэва жыцця, зволіла месца здароваму, свежаму. І нямала было такіх кветак, што прыцягнуліся к сонцу Кастрычніка...

Мiхась Зарэцкi был расстрелян в годы сталинских репрессий . Сегодня некоторые его произведения стали хрестоматийными, вошли в школьную программу белорусских школ. Одно из самых известных и анализируемых произведений - рассказ «Кветка пажоуклая». Трагическая история жизни революционерки Марины, дочери и сестры, предавшей своего отца и брата во имя Великой идеи. Женщины и человека потерявшего место в жизни.

Кветка пажоўклая. І таму адляцела, адпала ад дрэва жыцця, зволіла месца здароваму, свежаму. І нямала было такіх кветак, што прыцягнуліся к сонцу Кастрычніка, што закрасавалі ў ім цветам жывым, пышна-дзейным. Але глыбока ўраслі карані ў атрутна-гнілую глебу, набраклую лёкам смяртэльным. І не вытрымалі палкага сонца. Пажоўклі...

Но есть в сборнике и более жизнеутверждающие рассказы – «Смерть». Пожилой человек, ищет в конце жизни покой, побеждающий страх смерти и утверждающий жизнь. И находит!

...Дык вось яно ў чым!.. Вось што дае яму гэты спакой! Вось што з смерцю яго пагадзіла! «Дзетак прыстроіў, хадзяйства наладзіў... што ж яшчэ больш?» Ён не жыве ўжо... тут не жыве, у сваім старым, бяссільным целе. Ён жыве там, дзе «дзетак прыстроіў, хадзяйства наладзіў», дзе яго праца, дзе скутак жыцця яго, дзе працяг гэтага жыцця. І гэты працяг жыцця - ён не памрэ, ён астанецца. У ім будзе жыць гэты просты спакойны старац нават і пасля таго, як закапаюць яго старое, недалужнае цела... - Дык во яно што! Во што дае гэты спакой!

Глубоко философское содержание рассказа «Радасць» щедро дарит причастность к чему-то очень важному в жизни каждого человека…

Часам у пералівах хваль, што скібамі рэжуць паверхню цёмнага віру, мы бачым адбітак насупленых хмар, душным цяжарам навіслых над намі. Тады мы кажам: - Гэта Сум. А часам выблісне сонца і хвалі зайграюць вясёлкай, разарвуць, рассыпяць сонечны бляск у мільёны агнёў-самацветаў, рассеюць наўкола шчодраю жменяй іскры гарачыя. Тады мы кажам: - Гэта Радасць... Рознае сонца бывае. І Радасць бывае розная...

Радость преступника, избежавшего наказания… Радость семьи чернорабочего, купившей дешево, с оказией, колченогий стол, что сможет вместить всю семью и в горе, и в радости… Радость общей великой Победы у человека, потерявшего в битве родных и близких…

Часамі сонца - палкае, шчырае - прынікае да самай зямлі, сціскае яе ў сваіх моцных абнімках, смагла цалуе агнёвымі вуснамі. Бывае такое магутнае сонца... І бывае Радасць такая...

А вот повесть «Ой, ляцелі гусі...» вызвала во мне много эмоций, объяснить себе которые я не могу… Что же такое дружба?

Сяргей з поўнай шчырасцю пацвердзіў: - Я заўсёды лічыў цябе за лепшага свайго сябра. Барковіч не звярнуў ніякай увагі на яго словы. - Вось так... разумееш?.. А ўсё-ткі мы з табой ворагі адзін аднаму.. Найлюцейшыя ворагі, якія толькі могуць быць... - Адам! Што ты гаворыш? - Найлюцейшыя ворагі... Фатальныя ворагі... Мы ўвайшлі адзін к аднаму ў жыццё, каб папсаваць яго... Так увесь час і было...

А любовь это всегда зависимость? Женское счастье имеет право на жестокость?

А в целом я, безусловно, я очень рада этой моей новой литературной встрече!!!

І рускія, і нямецкія салдаты зусім аднолькава спыняюцца крыху адпачыць у гэтым невялікім хутарку. Падсілкоўваюцца і кідаюць на стол грошы за ежу, жартуюць з дочкамі гаспадара. Але вельмі хутка насельнікі хутара разумеюць розніцу паміж імі. Калі мясцовых дзяўчат немцы гоняць на работы і гвалтуюць. Гора і ганьба, а галоўнае

Чужы пакрыўдзіў, і свае ж не даруюць.

А думалася ж, хто можа напасці на мірных людзей у іх уласным двары?! Рускія войскі працягваюць то наступаць, то адступаць. І навучаныя горкім вопытам хутарскія дзяўчаты становяцца бежанкамі. А іх бацькі застаюцца дома, па-ранейшаму спадзеючыся на волю лёсу.

Міхась Зарэцкі - адзін з тых аўтараў, хто пісаў рэальна цікава. Паводле ўспамінаў, ягоныя кнігі выкрадалі з бібліятэк, а старонкі з асабліва пікантнымі сцэнамі нават вырывалі. Справа, аднак, была не толькі ў вастрыні сюжэтаў, але і ў іх глыбіні: творы пісьменніка дагэтуль можна прачытаць па-рознаму. Адзін з такіх прыкладаў - апавяданне "Ворагі", упершыню апублікаванае ў 1923 годзе.

ЗАВЯЗКА: паступіла інфармацыя, што былы памешчык Купрыянаў вядзе контррэвалюцыйную агітацыю і нават мае дачыненне да вядомай банды. Гуторскі, старшыня павятовай надзвычайнай камісіі, пастанавіў разабрацца асабіста. Праўда, ёсць адзін нюанс: з дачкой таго памешчыка яго звязваюць даўнія стасункі.

Паводле ўласных успамінаў, Зарэцкі пачаў пісаць у 1921 годзе, пабачыўшы ідэю першага апавядання ў сне. Адпаведна, "Ворагі" былі створаны ў 1921-1923 гадах: вірлівы час, прасякнуты пафасам рэвалюцыйнай барацьбы. Калі чытаць павярхоўна, то і тут прысутнічаюць усе адпаведныя атрыбуты тагачаснага шалу. З той толькі розніцай, што Зарэцкі піша не столькі пра перамогу, колькі пра пераможных.

Пажоўклае, спарахнелае лісце - важная тэма, якую пісьменнік адрэфлексоўвае не толькі ў "Ворагах" (узяць тую ж "Кветку пажоўклую"). Ён з сумам канстатуе, што такое лісце мусіць адмерці, аднак ставіцца да яго з выразнай спагадай. Пад заклікі знішчаць ворагаў Зарэцкі адмаўляецца ад класавага падыходу і вылучае сярод масаў ды класаў чалавека.

Я чытаў апавяданне раней, аднак пры паўторным падыходзе нават не думаў кінуць: некалькімі трапнымі абзацамі Зарэцкі зацягвае ў плынь падзей, якую сам жа пазней запаволіць. Калі апавяданне адстаялася ў маёй хамчынай галаве, я пастанавіў, што момант сюжэтнай "прасадкі" і ёсць самы важны - спыніўшы дынаміку, аўтар прагаворвае вуснамі героя ўласныя думкі.

АДЗНАКА: 9 з 10.

Твор пра станаўленне савецкай улады, у якім аўтар прыцягвае ўвагу чытача праз спачуванне асабістым лёсам герояў. Аўтар, нібы задае загадку, на якую шукаем адказ на наступнай старонцы, а адбываецца гэта на фоне гістарычных падзей. Кемлівы і ўважлівы чытач адразу здагадаецца пра каханне Ніны Купрыянавай да злачынца Зарубы. Першая падказка М. Зарэцкага, калі з дома Купрыянавых выйшла не 10, а 9 бандытаў, а Зарубе ўдалося збегчы. Другая падказка, калі Ніна не адказвае на пытанне Гуторскага:

"Ці любілі вы каго?" - "Не... Не скажу вам гэтага... Не магу.... Пасля, можа, самі ўзнаеце... Не, не скажу... " Яна неяк ўвабралася ў сябе, затулілася, быццам баялася сказаць лішняга. Ад ранейшага шчырага, сяброўскага настрою не асталося і следу. Яна зноў абярнулася ў тую заўзятую паненку, якую Гуторскі спаткаў у купрыянаўскім палацы.

Ворагі - бо Ніна жыве ў сям'і са старым панскім укладам, а Гуторскі - чэкіст, рэвалюцыянер, будаўнік савецкай дзяржавы, нягледзячы на ранейшае каханне. Менавіта яно засцілае яму вочы, калі не заўважае трэцюю падказку М. Зарэцкага, калі Ніна хоча ўратаваць бацьку ад растрэла за тое, што дапамагаў бандытам:

Але для гэтага я павінна была б аддаць тое, што для мяне самае дарагое, даражэй за ўсё, мо даражэй за жыццё...

І сам Гуторскі, не ведаючы праўды, пераконвае Ніну ў тым, што трэба захаваць самае дарагое. Вось так аўтар засяроджвае ўвагу на псіхалагізме і пачуццях, якія перашкаджаюць лагічным паводзінам класавых ворагаў.

Любоў мае сваё асабістае права. Любоў не разбірае: ці вораг, ці прыяцель... І хіба не можа пралетарый любіць буржуйку? Хіба яму можа хто ці што забараніць гэта? Хіба на каханне можна, як і на ўсё, глядзець выключна з класавага погляду? Прэч забабоны!

Такім чынам, аўтар ставіць герояў перад выбарам: каханне або бацькоўскі абавязак, каханне або грамадзянскі доўг? Што абяруць героі? Прапаную вам прачытаць гэты твор, бо там і цяжарнасць, і нажавое раненне, і шмат чаго цікавага... І яшчэ прыгожы вобраз восені ў абмалёўцы безвыходнасці лёсаў герояў прапануе М. Зарэцкі:

У парку, дзе яны сядзелі, ужо жоўтым дажджом сыпаліся з дрэў лісты, дываном засцілалі чорную згалелую зямлю. У паветры дрыгацеў сум адцвітання, сум надыходзячай смерці... гэткая доля, як Ніны Купрыянавай, - доля пажоўклых, адарваных ад дрэва лістоў.

Не прэтэндую на нейкую прадбачлівасць, але за дзень да прычытання "Ворагаў", дзе галоўны герой з'язджае ў пошуках новага жыцця, напісаўся верш:

ВОСЕНЬ

Кроплі адусюль… Ўсё, бывай! Пакуль! Ты цяпер адзін, Я прашу, сыдзі Ў восень…Вось…

Сам сабе суддзя, Ведаў загадзя, Сёння будзе дождж, Нібы ў сэрцы нож Носім… Носім…

Жыў ты, як усе – Ў доме без вакон. Ярка-жоўты дождж Сыплецца вакол Восень… Восень…

Выпусці душу З камяністых сцен, Выпусці усё, Што сказаць хацеў, Просім… Просім…

Дзверы дабрыні Рана зачыніў, Вецер за вакном, Ты забыў свой дом – Восем… Вось…

Кроплі пацяклі, Ты ляціш, як ліст, Некуды цяпер, Адзінокі звер, Хтосьці… Хтось…