Князь Вітаўт

Князь Вітаўт - гэта не проста адна з шэрагу асоб нашай старажытнай гісторыі. Гэтае імя аддаецца цеплынёй у сэрцы, выклікае ўсмешку на вуснах. Гэта вобраз тройчы рамантычны і надзвычай містычны (больш містычны ў нас напэўна толькі Ўсяслаў Чарадзей).

Аўтар шыкоўна рэалізаваў гэты патэнцыял, распавёўшы нам цудоўную гісторыю ўратавання князя Вітаўта з палону, у які ён трапіў з нагоды сваёй даверлівасці і шчырасці.
Гісторыя гэтага зняволення выглядае так: падчас барацьбы за вялікакняскі прастол Вітаўт з сваёй дружынай прыбывае ў замак у Троках для вядзення мірных перамоў са сваім стрыечным братам Ягайлам, але апынаецца за кратамі. На дапамогу мужу накіроўваецца княгіня Ганна з сваёй пакаёўкай Аленай, якая згодна сюжэту закаханая ў Вітаўта. Пры асабістай сустрэчы Алена мяняецца з Вітаўтам адзеннем, і ён разам з жонкай пакідае месца зняволення.

Ягайла ў творы паказаны не з самага лепшага боку - жорсткі, прагматычны, пазбаўлены аніякіх маральных каштоўнасцей, здольны на несамавітыя ўчынкі дзеля абароны сваіх асабістых інтарэсаў. Нават крыжакі, пры дапамозе якіх ён ваюе супраць брата, выглядаюць больш годнымі.
Вітаўт жа насупраць - авеяны непрактычным арэолам рыцарскага гонару і прыстойнасці - здаецца залішне мяккім, эмацыянальным і парывістым.

Дарэчы, я не заўсёды магу захапляцца творамі ў фармаце п'есы, нават самымі вядомымі з іх, але тут усе склалася. Захапляльны кактэйль з вядомых гістарычных падзей, міфалагічных істот, лёгкай прыгожай мовы дапамог з галавой пагрузіцца ў гэтую цудоўную кнігу.

Хачу сёння распавесці вам толькі пра першую п'есу Аляксея Дударава з гэтага зборніка - "Парог", якая будзе ў працяг мінулай рэцэнзіі на "Ідыёта" Ф. Дастаеўскага. Вельмі падабаюцца і астатнія п'есы, асабліва "Вечар" і "Выбар", але іх і астатнія вы прачытаеце самастойна, я спадзяюся, бо калі дакрануцца да творчасці лепшага, на мой погляд, сучаснага беларускага драматурга, то не адліпнеш, а зрабіць гэта вельмі проста - дастаткова паглядзець фільм "Белыя росы", сцэнар да якога пісаў менавіта беларус А. Дудараў. І ў каго з вас павернецца язык сказаць, што там паказана бытавуха?
Вось і я не ўпэўнены, што "Парог" - гэта звычайная сацыяльна-бытавая драма. Хаця б з-за таго, што яна вучыць дабрыні ў вобразе пісьменніка, якога ўсе чакаюць, але Гадо не з'яўляецца. Не прэтэндую на сімвалізм у вобразе казачніка, бо і без таго біблейскіх сімвалаў у п'есе хапае.

Гэта, што да відавочных адсылак, але як і ў Фёдара Міхайлавіча ў п'есе Аляксея Ануфрыевіча ёсць і рэмінісцэнцыі на Новы Запавет. Я вам распавяду дзве гісторыі а вы судзіце самі, ды не судзімы будзеце?
Аліна - ёй год дваццаць восем, стройная, прыгожая, усміхаецца рэдка, апранаецца модна і сучасна, з густам. Выхоўвалася ў дзіцячым доме, але паспяхова выйшла замуж за маладога навукоўца і не працавала, а той падштурхнуў яе ў ложак да свайго сябра Гарухіна, а сам пераспаў з яго жонкай, маўляў, што свабода - прыкмета нашага часу. Асцярожна, свінгеры! (16+). Пасля таго, як яна сустрэла пісьменніка яе светапогляд змяніўся: яна сышла ад мужа, уладкавалася працаваць ў дзіцячы садок, а свайго былога і яго сяброў стала лічыць мерцвякамі, якія зразумелі, што сэнс жыцця ў асалодзе, што ў іх азызлі сэрцы і заплылі душы. Нешта я ўсё больш і больш пачаў казаць словамі А. Дударава, таму лепш перайду да цытаты.

Драгун - танклявы юнак год дваццаці, у абліччы якога ёсць нейкая зацятасць і сканцэнтраваны спакой, апрануты проста, што не адпавядае яго ўзросту. Драгун жыве ў пісьменніка, бо пакінуў бацькоўскі дом. Дарэчы, дзверы ў пісьменніка заўсёды адчынены і нават замка няма. Блудны сын жа, атрымаўшы аплявуху ад мужа Красоўскага, бо той падумаў, што ён палюбоўнік Аліны, нічога не адказаў і прабачыў нахабніка. А ў канцы твора і ўвогуле пазваніў бацьку, каб сказаць, што вернецца.

Самую ж цікавую гісторыю Андрэя Буслая я вам не раскажу, бо там відавочна паралель з уваскрашэннем, хаця на двары пачатак 80-х гадоў. Гэта тыповы шукшынскі "чудзік", які стаў папулярным вобразам у 70-80-я гг. у савецкай літаратуры.
Вось такое яно Евангелле ад Дударава. Прыемнага чытва!