Американская трагедия

...Դուք հրեշտակի պես անբիծ կամ սատանայի պես սև լինեք, ամենավատ բանը, որ կարող եք անել, դա որեւէ մեկի ներկայությամբ լաց լինելն է։ Ո'չ հասարակությունը, ո'չ էլ բանտապահները չեն հասկանում այդ. նրանք համարում են, որ արտասուքը միշտ էլ նշանակում է թուլության կամ հանցանքի խոստովանում։

ԵՒ ահա հյուսիսային անտառներից հասավ առաջնակարգ քրեական սենսացիա։ Առկա են բոլոր խարդավանող, գունեղ, բայց բարոյական ու կրոնական մտքով սոսկալի ատրիբուտներ`սեր, ռոմանտիկա, հարստություն, աղքատություն, մահ։  Հրատարակիչներից նրանք, որ իսկույն ըմբռնում են նմանօրինակ ոճիրների համազգային նշանակությունը, անմիջապես հեռագրով պատվիրեցին և տպեցին գունեղ նկարագրություններ։

ԵՒ ահա նրանք լռելյայն քայլում են բարձրաբերձ ծառերի միջով, որոնց բները աղջամուղջում ձգվում են հանդիսավորապես, որպես տաճարի սյուներ, նրանք գնում են դեպի տաճար պաշտամունքի գնացող մարդկանց նման, և Քլայդն անհանգիստ ու հոգնած հայացքով հետեւում է`արևմուտքում ծառերի հետեւից դեռեւս թափանցող կարմիր բոսորագույն շերտին։
Մեղադրվում է սպանությա~ն մեջ։ Ռոբերտան մեռել է։ Սոնդրան էլ մեռել` իրե'ն համար, նաեւ Գրիֆիտսնե~րը, նաեւ հորեղբայրը, և մա~յրը, և ճամբարում գտնվողնե~րը...

Բայց ուրվականնե~րը... Աստվա~ծ իմ, արդեն մեռածների ուրվականները... նրանք հալածում են քեզ` մերկացնելու և պատժելու համար... Թերեւս նրանք ջանում են մարդ ուղարկել քո հետքերով... ի~նչ գիտենաս:

...Ճի՞շտ է, որ մարդ ապրում է և մահից հետո։ Ճի՞շտ է, որ գոյություն ունեն ուրվականներ, և նրանք գիտեն ամբողջ ճշմարտությունը։

Այդ ձայնը...
Ա~, դա բու է։ Նա լսել է նրա ճիչը մի քանի շաբաթ առաջ, երբ գտնվում էր Քրոմոսոմների ամառանոցում։ Բայց այստե~ղ։ Այս թավուտու~մ։ Այս մթության մեջ... Պետք է քայլել, պետք է շուտով դուրս գալ այստեղից, դա պարզ է։ Պետք է վանել այդ սարսափելի, զարհուրելի մտքերը, այլապես իր մեջ չի մնա ո' ուժ, ո'չ էլ արիություն։

... Բայց անտառնե~րը։ Վրա հասնող գիշե~րը։ Երկյուղալի վտանգնե~րը։ Ի՞նչ անել, ի՞նչ ասել, եթե որեւէ մեկը հանդիպի։ Նա մատնված էր լիակատար շփոթության, գտնվում էր հոգեկան ու ջղային քայքայման եզրին։ Հենց որ ոստիկը ճրթճրթա, նա նապաստակի պես կփախչի։

...Ո'չ, ո'չ։ Այդքան հեռու գնալուց հետո նա չի կարող նահանջել։ Այլապես`կատաստրո'ֆա... թերեւս և մահ։ Նա հնարավոր չափավոր պետք ք օգտագործի այդ սոսկալի դրությունը, օգտագործի իր ծրագիրը, որ հանգեցրեց այդպիսի տարօրինակ, կարծես նրան արդարացնող ելքի։

Քլայդի բանականությունը հիմա կարելի էր համեմատել ջախջախված մի փոքր բանակի հետ, որը փախչում է ուժեղ հակառակորդից։ Նա երբեմն, հապճեպ փախուստի ժամանակ, կանգ է առնում մի պահ, խորհելով, թե ինչպես ազատվել լիակատար ջախջախումից, և իր խուճապային սարսափի պահին ձեռք է մեկնում ամենաճակատագրակ, ամենաարկածալի ծրագրերի` իրեն սպառնացող ու բոլորովին անխուսափելի ճակատագրից ազատվելու համար։

Երբ երկու մարդու ձգտումները հակադիր են և, բացի այդ, երկուսն էլ անընդունակ են դուրս գալու ստեղծված դժվարին կացությունից, դա կարող է առաջացնել միայն ավելի մեծ դժվարություններ, մինչև անգամ աղետ, եթե միայն որեւէ բարենպաստ դեպք օգնության չհանսի։ Սակայն այդպիսի մի դեպք չէր պատահում։

Նա ավելի գերադասում էր լռել և թողնել, որ դրախտի կամ դժոխքի ուժերը լուծեն դրության ելքը։

...Չէ՞ որ նրա տրամադրության մյուս կողմը`հակումը դեպի Ռոբերտան, ոչ մի չափով դեռ չէր թուլացել, այն նույնքան բերկրալի էր, նույնքան սիրելի, գեղեցկությու~ն, հաճու~յք, քնքու~շ բնավորություն` հատկություններ ու հրապուրանքներ, որոնք նույնանում են ամեն տեսակի վայելքների աղբյուրների հետ։

ԵՒ ահա սկսվում են նոր ու ավելի մտերմական մերձեցման հրճվանքն ու սքանչացումը. ճնշված է բողոքը, հաղթահարված են տարակուսանքները... Անցնում են օրեր...երկուսն էլ իզուր պայքարելով ավելի մոտիկ մտերմություն հաստատելու դեմ, գիտեին, որ մյուսն ուզում է զիջել, և վերջ ի վերջո զիջում է, և նրանք ոգեւորությամբ երկյուղալի անձկությամբ նայում էին առաջ`դեպի մոտեցող երեկոն։

Նրա հոգու չորացած ճախինները, ճաքված, այրված ափերը, վշտի լճերն ու չորացած առուները, որոնք բնորոշ էին նրա էությունը, մեկից հեղեղվեցին կյանքի ու սիրո այս հորդաբուխ ուժով։

... Ռոբերտայի դիրքը, տունը, ընտանիքը դժբախտ էր, ոչ մի հեռանկար չուներ։ Նրա հույսերը կապված էին Քլայդի հետ։ Իսկ ինքը այստեղ կռվում էր նրա և ետ էր ուղարկում նրան զայրացած վիճակում։ Մյուս կողմից`չէ՞որ նա դրանով իրեն չափազանց բուռն կերպով մղում էր դեպի աղմկոտ ու, անկասկած, սարսափելի ազատություն ու համարձակություն, որոնց իր խիղճը, բարոյական դաստիարակությունը չէին թույլ տա արդար համար։ Ինչպե՞ս էր նա վարվելու այժմ։ Ի՞նչ էր ասելու։

Ինչպիսի զզվելի, խելագար աշխարհ է այս, մտածեց նա անմիջապես, և որքան դժվար է այս ողորմելի քաղաքում հանդիպել մեկին։ Գրեթե յուրաքանչյուր մարդ ճանաչում է յուրաքանչյուր մարդու։

... Այժմ նա մենակ էր։ Օ~հ, այդ բարձր աշխարհը, որի դռներն արդեն փակված էին իր առջև։ Միաժամանակ դրա հետ կապված իր զուր հույսերը ստիպել էին նրան հեռու մնալ բոլոր տեսակի ծանոթություններից։ Ինչի՞ համար էր այդ ամբողջը։ Մի՞թե նա այժմ ավելի մենակ չէ, քան երբևէ։