Всё, чего я не сказала

Кажется, я нашла еще одного любимого автора. Эту книгу нужно читать и обсуждать со школьниками вместо огромных томов «Войны и мира» (да простит меня Лев Толстой за своеволие). Я, когда читала, вспоминала свое детство и некоторые моменты прям как ножом по сердцу, настолько близки к моим чувствам в подростковом возрасте. А сейчас я постоянно наблюдаю детей из этой книги в школе. Это книга небольшой, но увлекательный и удивительно психологичный роман о жизни американо-китайской семьи в середине 70-х годов в Америке. История этой семьи распадается на до и после, когда исчезает их дочь Лидия. Каждый герой книги имеет в ней голос и мы постепенно смотрим на историю глазами родителей, брата и сестры Лидии. Красной нитью сквозь книгу проходит вывод – не молчи, скажи, устрой бунт, кричи! Автор легким касанием затрагивает проблему сегрегации китайцев в Америке. Но меня больше затронула проблема родителей и детей. Все три ребенка в этой семье глубоко несчастны. Нет, их никто не бьет и не насилует. Старший сын Нэт отодвинут на второй план сестрой Лидией в глазах родителей и как бы он не старался обратить на себя внимание, у него это не получается. Он сам поступает в Гарвард, в это же время Лидия проваливает контрольную по физике. Догадайтесь, что обсуждают за семейный ужином? Я помню, как я периодически ощущала себя Нэтом в подростковом возрасте, когда мир родителей вертелся вокруг младшего брат и его выходок, а ты… ну ты ж итак нормально справляешься. Лидия – пуп вселенной для родителей. Мать решила воплотить свои мечты в ней. Сама не смогла стать врачом и решила, что дочь просто обязана полюбить анатомию и стетоскоп. А ребенок переполнен чувством вины перед матерью, что не справляется… Каждый год в школе я встречаю таких матерей и их детей с тусклым взглядом. Мать хвастается успехами своего деточки, расписывая восемнадцать секций и кружкой, куда ходит ее чадо. А ребенок в это время с тоской смотрит в окно, где беззаботно бегают его сверстники.
Ханна – младшая дочь, дочь которой не должно было быть. Она и стала невидимкой для своей семьи, ее никто не замечал и не воспринимал всерьез. Однажды мать даже забыла поставить для нее тарелку, когда они ужинали.
Была у меня такая подруга, тоже самая младшая в семье. Она всегда донашивала вещи старшей сестры, учебой ее никто не интересовался, да что там иногда мать забывала, что у нее трое детей. Девочка выросла и сбежала из дома и вот уже 15 лет не приезжает вообще.
Небольшая по объему, книга просто потрясает. История выходит очень личная, трогательная, щемящая, но без осуждения и морали. В финале автор дает понять, что какие бы чудовищные ошибки мы не совершали, мы можем их исправить, стоит только их признать и начать говорить…

Итак, формула значимой литературы от Селесты Инг:

Набираете горсть актуальных социальных проблем, всыпаете их в хорошо знакомый детективный сюжет и замешиваете на этом тесте крепкую семейную драму со скелетами в шкафу, изменами и эмоциональным отчуждением. Правда вполне вероятно, что ничего хорошего из этого не выйдет, разве только у вас где-нибудь в заднем кармашке не отсыпано немного божественного дарования.

У Селесты Инг его очевидно отсыпано вдоволь, ибо на такой пресной заюзанной базе она возводит потрясающую историю о дисфункциональных отношениях, одиночестве, чувстве вины и отверженности. История засасывает читателя, расставляя якорьки, за которые читатель цепляется и проваливается в откликающегося персонажа. И авторка не предлагает легких решений по избавлению от фрустрации - в книге нет злодеев и плохишей, но есть драма, к которой читатель становится сопричастен через идентификацию с персонажем.

Селеста Инг выполняет функцию Духа из Рождественской истории - позволяет нам прожить тот потенциальный ужасный исход, к которому могут привести те или иные наши черты; только без Диккенсовской назидательности.

Больше рецензий о прочитанном на телеграм канале readeress :)

"Откуда берётся драгоценное? Потеряй, а потом найди". Потрясающая и мучительная книга о том, что не надо ждать, пока омут невысказанных слов сомкнётся над твоей головой. Любовь, планы на жизнь, мечты и цели - найди в себе силы сказать обо всём себе и тому, кто дорог. Домысливание за другого - всегда ошибка. Даже очевидные вещи каждый воспринимает в своём контексте. В обязательном порядке рекомендовала бы к прочтению двум категориям - родителям, навешивающим на детей свои собственные представления о лучшей жизни, и детям, пытающимся во всём этом выжить и построить счастливую жизнь. (P.S. Отдельная огромнейшая благодарность автору за историю Джека - вроде всего несколько штрихов, но насколько романтично и трогательно!)

Пронзающая история о том, как детские травмы людей вырастают вместе с ними, занимая главенствующее место в их жизни и в их сознании, определяя не только их дальнейшие шаги по жизненному пути, но и шаги их детей, принося им не меньшую боль. О родителях, которые видят в своих детях только себя и свои ошибки, и совершенно не видят маленькую, похожую на них, но отдельную личность. Об ошибках, которые они пытаются в этих детях исправить, искоренить заранее, наперёд. О боли детей, которые ничего не могут с этим сделать, из-за огромной, всепоглощающей любви к родителям. О молчании, о тишине, которая в один миг может лопнуть натянутой струной, разрушив все то, что вы могли считать устойчивым и крепким.
История, которая призвана помочь услышать себя и своих детей.

Вся история - это длинная-длинная цепочка поступков и, на первый взгляд, не связанных с ними последствий.
В ней соседствуют звенья одинаково убийственной любви и невнимания.
Уверенный подход в воспитании, с учетом собственных ошибок и ожиданий, не в коем случае не плох в теории, но в случае семьи Ли он не сработал. Все поступали из лучших побуждений и это закончилось бедой. Каждый в решающую минуту промолчал, безропотно решив потерпеть, пошел на уступки, в страхе или чтобы сделать как лучше.
Горче может быть только то, что никогда уже не узнать правду о том, что случившееся – трагическая случайность.

Սելեստա Ինգի գիրքը 2015 թվականի բեսթսելլերներից է, մի քանի շաբաթ գլխավորել է Նյու Յորք Թայմսի գեղարվեստական գրքերի ամենաշատ վաճառվածների ցուցակը։ Ու դա պատահական չէ, որովհետև ըստ էության, Սելեստան բարձրացնում է երկու ֆունդամենտալ խնդիր, որին առնչվում են կամ կարող են առնչվել շատերը։

Վեպն առաջին հերթին մի ընտանիքի մասին է, որի բավականաչափ կիրթ ծնողները, լավագույն ցանկություններից դրդված և ցանկանալով հաղթահարել իրենց իսկ մանկական բարդույթները, իրենց երեխաներին պարտադրում են այն, ինչ իրենք ժամանակին չեն ունեցել և զրկված են եղել։ Ընդ որում, հոր և մոր համար այդ ցանկությունները տարբեր են։ Հոր համար դա դպրոցական միջավայրում ինտերգրվելն է, լավագույների հետ ընկերություն անելը, մոր համար՝ անավարտ թողած կրթությունը դստեր միջոցով շարունակելն է։

Ու արդյունքում, ամեն մեկը, իր երեխաների միջոցով, սեփական բարդույթները հաղթահարելու ճանապարհին, իսկական դժոխքի է վերածում այդ երեխաների կյանքը, որոնք երեքն են՝ երկու աղջիկ ու մի տղա։ Վեպը, նրանցից մեկի՝ Լիդիայի վաղաժամ մահվան պատճառների մասին է։ Այն բացահայտելով՝ հեղինակը ցույց է տալիս, ընտանիքի խնդիրների պատմությունը՝ ծնողների մանկությունից մինչև Լիդիայի մահ ու դրանից հետո։

Երկրորդ թեմատիկ շերտով Սելեստան վերհանում է հանրային սոցիումի մեջ օտարների ինտերգրման խնդիրը։ Լի ազգանունով ընտանիքում հայրը չինացի է, մայրը՝ սպիտակամաշկ, երեխաները՝ ասիական արտաքինով կապուտաչյաներ։ Փոքրիկ ամերիկյան քաղաքում 1977-ին, դա այնքան արտառոց էր, որ երեխաները դա չէին էլ թաքցնում։ Թվում է գուցե թեման ակտուալ էր այդ տարիներին, բայց օտարներ միշտ էլ կան մեր հարևանությամբ, այն էլ հիմա, երբ աշխարհը ողողել են փախստականները։ Չէ որ մենք հայերս էլ ենք օտար, երբ գաղթում ենք այլ երկրներ։ Այդ դեպքում, ինչպես ինտեգրվել, ինչպես դառնալ յուրային ու ամենակարևորը, ինչպես սոցիալիզացիային ներգրավել երեխաներին՝ առանց նրանց սթրես կամ նոր բարդույթ պարգևելու։ Վեպի հերոսների մոտ դա գրեթե չի ստացվում։ Սոցիալիզացիան դառնում է և հոր և իր երեխաների ամենամեծ ողբերգությունը, ֆիասկո՝ մի ամբողջ կյանք տևողությամբ։ Սա չստացված ընտանեկան ադապտացիայի մասին պատմություն է, որից կարելի է դասեր քաղել։

Կա նաև 3֊րդ, ոչ այքան ակնառու շերտը։ Դա դպրոցական բուլինգն է, որին ամեն օր հանդիպում են Լի ընտանիքի բոլոր երեխաները։ Բուլինգը կամ անվանարկումը, միշտ էլ եղել է, բայց հիմա այն կարող է այնքան ցավոտ լինել, որ դառնա ճակատագրական։ Այդ պատճառով շատ կարևոր է, որ սեփական երեխաներին բացատրել, թե որքան վնասակար է այն և զրուցել, հասկանալու համար, թե արդյոք տուժել են դրանից։

Վեպը ներկայացնում է ասիական ընտանիքի ողբերգության ամենախորը պատճառներից մեկը՝ երբ ընտանիքի անդամները միայն առաջին հայացքին են միմյանց հետ մտերիմ։ Մինչդեռ ավելի ուշադիր նայելու դեպքում, տեսնում ես, որ ծնողներն ազնիվ չեն երեխաների հետ, երեխաները իրենք իրենց հետ, դուստրերը՝ մայրերի, որդիները՝ հայրերի։ Վեպը չի առաջարկում լուծումներ, չի մեղադրում ոչ մեկին։ Հերոսներն ու պատմությունն այնքան տպավորիչ են, որ եզրահանգումը այն կդարձներ ավելի պրիմիտիվ, մինչդեռ վեպի հմայքը այդ փոքրիկ ընտանիքի ինքնուրույն խնդիրների վերհանումն է։

Մեծ հաշվով կարևոր չէ, թե որոնք են այդ խնդիրները, չէր որ, ըստ Տոլստոյի, բոլոր ընտանիքները դժբախտ են յուրովի, այլ դրանց հաղթահարման ուղին։ Իսկ այն բարդ չէ, ունիվերսալ է. ընտանիքում լինել, բաց, ազնիվ, լսել միմյանց և փորձել ճանաչել սեփական երեխաներին և ոչ թե ձևավորել նրանց մասին ձեր իդեալը ու էդ երազանքն ամեն օր սնել ու հագցնել նրանց։ Այդպես չի լինում։ Այդպես չի ստացվի։ Կարդացեք ու կհամոզվեք։