Подых навальніцы

Чытач знаёміцца з другой часткай «Палескай хронікі» Івана Мележа, дзе сустрэнецца са знаёмымі героямі - Васілём Дзятлам, Ганнай Чарнушкай, Халімонам і Яўхімам Глушакамі, «бальшавіком з чалавечым тварам» Апейкам. З'яўляюцца і новыя - зацяты калектывізатар Башлыкоў, паэт Алесь Маёвы. Пісьменнік працягвае разгортваць апавядальную плынь, якую можна назваць сагай пра Палессе і параўнаць з творамі Галсуорсі, Фолкнера, Гарсія Маркеса, якія ад рэгіянальнага ішлі да ўніверсальнага. Цэнтрам створанага Мел...

Жанры

Книга из цикла

Палеская хроніка

Люди на болоте

Иван Мележ

4,4

(1K)

Дыхание грозы

Иван Мележ

4,4

(291)

Метели, декабрь

Иван Мележ

4,1

(192)

Рейтинг LiveLib

4,4

291 оценка

5
58%
4
35%
3
6%
2
0%
1
0%

Ваша оценка

Прочитали 325Хотят прочитать 130

Рецензии

lazycatze
25 мая 2012
Вторая книга Мележа из Полесской хроники, на мой взгляд, получилась столь же интересной, что и первая. На самом деле, с трудом представлялось, как будет развиваться сюжет после окончания первой части и, к чести автора, развитие событий было выбрано самое интересное.
В основе романа, как, впрочем, и всей серии, лежит процесс коллективизации в Беларуси. Не смотря на довольно сильные сюжетные линии, связанные с личными переживаниями героев, коллективизация занимает в романе главное место и проходит сквозь него, задевая по-своему каждого из персонажей.
Ярым ненавистникам "совка" я бы не советовал сразу отворачиваться от этого романа - Мележ удивлять умеет, и ещё как! Наверное, мы никогда не узнаем истинного отношения автора к советской власти, но то, как он описывает всё происходящее, однозначного ответа на этот вопрос не даст точно. Более того, я склоняюсь к варианту, что через своих персонажей автор показывал, как неумело и беспощадно строилась в СССР "лучшая жизнь" для простых людей. По ходу чтения книги у меня лишь укреплялась чёткая неприязнь к сторонникам коллективизации и сочувствие к её противникам.
Что касается личных переживаний героев, то здесь всё закрутилось так, что, право слово, можно было бы в Куранях и новый сезон Санты Барбары снимать! Пересказывать сюжет здесь нет никакого смысла, книгу нужно читать, поскольку лучше автора о его героях никто не скажет.
Концовка романа, разумеется, явно говорит о грядущем продолжении, что, имея в запасе третью книгу, не может не радовать читателя.
Оценка - 9 из 10. Минус балл за единственный, по моему мнению, недостаток: чрезмерную затянутость некоторых сцен, сократить которые можно было бы существенно из-за их, скажем так, небольшой значимости. Автору, конечно, виднее, но по мне как раз по этой причине на десятку книга не тянет.
Читать далее
14 понравилось
0
1,1K
Ales_Moyski
12 января 2015
Усе кажуць, што вяршыняй не толькі "Палескай хронікі", але і ўсёй творчасці І.Мележа з'яўляецца раман "Людзі на балоце", але мне падаецца, што гэта не так. Магчыма, дзяўчатам-школьніцам і цікава чытаць пра любоўны трохкутнік Васіля, Ганны і Яўхіма, бо ў школе мы ўпершыню сутыкаемся з творам, але нават яго назва больш падыходзіць для другога рамана серыі - "Подых навальніцы". У “Подыху навальніцы” паказваецца пачатак будаўніцтва калгасу, але ў гэтым будаўніцтве асноўная роля саміх куранёўцаў, іх адносіны, твор найбольш цікавы і як этнаграфічнае даследаванне, бо раскрыты характар, менталітэт, звычаі і асаблівасці палешукоў, "людзей на балоце".

У тых, што за гушчарамі, за балотамі, багата ў чым і сваё, асаблівае жыццё і свае характары. За балотамі зямля, найбольш паганая, людзі хапаюцца за лес, шукаюць ратунку ў лесе. З ягадамі, арэхамі, грыбамі запасяць на зіму жалуды: цэлымі гарамі ссыпаюць у засекі. Жалуды любяць свінні, жалуды таўкуць на муку: хлеб там рэдка без жалудовай дамешкі. Бывае і толькі з жалудовай мукі; ён у горле як гліна, у жываце – бы цэгла. За балотамі настаўнікаў менш, менш школ, з-за балот людзі рэдка выбіраюцца ў свет. Там не дзіва сустрэць цётку ці хлопца, якія век не бачылі ні паравоза, ні парахода. Там больш за ўсё цёмных, хворых на ліхаманку і сухоты, там самыя недаверлівыя, дзікаватыя позіркі… “Даволі аднародны…”. Той, хто пісаў кніжку, цікавіўся этнаграфіяй, ён казаў пра этнаграфічны склад жыхароў раёна. Яго не цікавіла – ён “меў права” абысці – галоўнае, што вызначала стан людзей, у грамадстве – стан іх гаспадаркі

У цэнтры рамана - не забіты селянін, які гаруе з-за зямлі, не маладзіца, што разрываецца між двума стажкамі як бурыданаў асёл, а герой-інтэлектуал, чалавек з настаўніцкай адукацыяй, які цытуе А.Блока і, галоўнае, характарызуе палешукоў.

Што праўда, тое праўда: былі ў балотнай ды лясной старане, у якой Апейку выпала рабіць з людзьмі, ціхія, рахманыя, акурат такія, якімі палешукоў паказвалі свету старыя спачувальныя кнігі: але былі і зусім іншыя, якія невядома чаму не ўварваліся ў тыя кнігі: не рахманыя – крыклівыя, задзірлівыя нават: былі баязліўцы, што дрыжалі перад усім, і зухі, якія не страшыліся ні чорта, ні бога
Тут мы бачым стварэнне тыповага характару беларуса-палешука: з аднаго боку ўдумлівага, памяркоўнага і разважлівага, а з іншага – гаваркога, адважнага, упартага. Пра такіх разважаў Апейка ў “Подыху навальніцы”, герой, які з’яўляецца ўвасабленнем аўтарскіх думак:

Была жахлівая цемра і дзікасць, але ж колькі сустракаў у глушэчы сваёй Апейка такіх цётак ды дзядзькоў, што хоць не ведалі, як распісацца і ўвесь век корпаліся на сваёй богам забытай выспе, – а былі проста мудрацы. Хоць, здавалася б павінен быў прывыкнуць – сустракаў такіх не аднаго: ледзь не ў кожным сяле спаткаць можна было такога, – кожны раз захапляўся яснасцю, глыбінёй разваг, шырынёй думання не знаных нідзе, акрамя свайго сяла, філосафаў. Не мог не здзіўляцца: як можна было мець такі ясны, багаты розум пры векавечнай, да знямогі, працы, пры векавой дзікасці! Ён любіў блотных мудрацоў. У Апейкі была проста неадольная слабасць: пагаманіць з такім, падчапіць, выклікаць на спрэчку, усчаць дыскусію; у кожнага мудраца былі свае меркаванні, свае развагі, свае сумненні: колькі тут можна было пачуць цікавага і павучальнага, яму, які сам не мала пабачыў на свеце!
Асобнае меца ў рамане займае гісторыя паэта Алеся Маёвага, за якога заступіўся Апейка. Хлапца выключылі з камсамола праз заступніцтва за такіх пісьменнікаў, як Цішка Гартны, Міхась Зарэцкі і інш., якіх абвінавацілі ва ўхіленні ад лініі партыі. З пункту гледжання гісторыі, гісторыі беларускай літаратуры раман неацэнныі і варты заняць месца на палічцы не толькі сапраўднага філолага ці гісторыка, але і кожнага беларуса.
Читать далее
11 понравилось
0
1,2K
moi_polkozhiteli
18 сентября 2017
Вот и закончена вторая часть трилогии "Полесские хроники", которая, аналогично ее предшественнице, не может оставить равнодушным к судьбе простого белорусского народа конца 20-х годов 20-го века. Напомню, что в "Людях на болоте" имело место описание жизни отдельно взятой деревни Курани, жители которой, в большинстве своем, за всю жизнь не выезжали дальше соседнего района. Во второй части в их размеренную жизнь подкрадываются значительные перемены - коллективизация, индустриализация и прочие -ации, которые для жителей деревни звучат как зловещие заклинания. Иван Павлович, на мой взгляд, превосходно подобрал название книги - как в теплый безмятежный летний вечер над землей собирается гроза, и в миг все небо становится черным и грозится пролиться дождем и градом, так и над простыми селянами нависли тяжелые времена, сулящие перемены. Вернется ли их жизнь в прежнее устоявшееся русло или же закрутит во всеобщей коллективизации? Как жить дальше и откуда ждать помощи? Книга, которую обязательно нужно читать, чтобы хотя бы через художественную литературу узнать больше о таких близких территориально, но таких далеких по духу местечках.
P.S. Давно я не плакала от книги, думала совсем очерствела, но описание потери одной семьи просто вырвали из меня поток слез и жалость к обстоятельствам.
P.P.S. А описание довоенного Минска просто бесподобно. Еще ни разу не встречала его в литературе. Такие знакомые места, по которым сегодня хожу я, целых, без малого, 90 лет назад все также радовали советских белорусов.
Читать далее
10 понравилось
0
4,2K