Гамбурскі рахунак Бахарэвіча

Кнігу склалі больш за пяцьдзясят эсэ Альгерда Бахарэвіча, прысьвечаных клясыкам беларускай літаратуры. Тэксты, якія друкаваліся на сайце “Свабоды” і гучалі ў этэры цягам цэлага году – цяпер пад адной вокладкай.

Рейтинг LiveLib

4,5

30 оценок

5
57%
4
43%
3
0%
2
0%
1
0%

Ваша оценка

Прочитали 31Хотят прочитать 17

Рецензии

Morra5 октября 2013 г.
каб нешта забыць, гэта трэба ператварыць у помнік, так лягчэй забываецца
(с)
Часам здараецца так, што, амаль не ведаючы чалавека, мы можам прадказаць, ці адбудзецца паміж намі сяброўства. Мне не прыемны спадар Бахарэвіч, хоць я ніводнаго яго рамана і не чытала (так, так! "не читал, но осуждаю") і, шчыра кажучы, наўрад ці збяруся ў бліжэйшы час. Мне не падабаецца яго самаўпэўненнасць і пагарда да братоў-пісьменнікаў, яго павярхоўнасць, празмерная палітызаванасць (хоць я зусім не ўпэўнена ў слушнасці сваёй пазіцыі - а ці можа літаратура ўвогуле разглядацца па-за межамі палітыкі? напэўна, не; але павінна ж быць нейкае пачуццё меры ў колькасці кпінаў і здзекаў з улады і яе падхалімаў). Нарэшце мяне моцна раздражняе нават такая дробязь, як нямецкія словы ў тэксце. Ну так, аўтар жыве ў Нямеччыне, але чаму чытачы павінны з-за гэтага лезці ў слоўнік? Мне не падабаецца спадар Бахарэвіч. Але крый божа пераносіць прыватную, так бы мовіць, не_любоў на ўсё іншае.
Некалі даўно я пазнаёмілася з цудоўнымі "Ўрокамі вытанчанай славеснасці" Вайля і Геніса, кнігай, якая пераварушыла ўсё маё ўспрыняцце рускай класікі, "правільнаму" разуменню якой нас досыць накармілі ў школе. І вось нарэшце знайшоўся альтэрнатыўны погляд на беларускую літаратуру, з выкладчыкамі якой мне, бадай што, пашанцавала болей, але штампаў і ярлыкоў і там хапала. Нашае "ўсё" - Я.К. і Я.К., інтымнасць Багдановіча, ганарлівы патрыятызм Гусоўскага, мужыкі, вёска і зямельнае пытанне Багушэвіча, Мележа і яшчэ цэлага натоўпа, ваенае ліхалецце Танка і Быкава. Вось так, здаецца, нас прывучылі разумець родную літаратуру. Пераўтварыць ў помнік і забыць. Дастаткова кожныя ўгодкі ўскладаць кветкі, а пераглядаць - няма чаго. Таму чыйсьці дашчэнту суб'ектыўны погляд - гэта як глыток крынічнае вады, і прабачьце меня за чарговы штамп.
Спадар Бахарэвіч распавядае ў асноўным пра тых самых добра вядомых са школьнай праграмы класікаў, далучаючы да іх некаторых аўтараў беларускай эміграцыі, якія сёння дзесьці на памежжы ўспрыняцця - прынамсі ўжо не "здраднікі і ворагі народа", але і час трапіць у падручнікі таксама яшчэ не прыйшоў. Імёны ўсе знакамітыя, нават для такого сярэдне дасведчанага чытача бел.літу, як я. Незнаёмых імёнаў - адзінкі, але гэтыя адзінкі з'яўляюцца, напэўна, ня меньшымі дыямантамі, з якімі варта пазнаёміцца, бо гэта альтэрнатыўны твар беларускай літаратуры. Яны вылучаюцца і з шэрай масы ідэалагічна правільных сучаснікаў, і з агульнага натоўпу звычайных тэм і сродкаў. Напрыклад, футурыст з беларускім каларытам Паўлюк Шукайла ці магічны рэаліст Лукаш Калюга, які свой першы твор надрукаваў за год да нараджэння сусветна вядомага Маркеса.
І вось што яшчэ каштоўна - нават калі чытаеш пра нашых мастадонтаў, без якіх не абыходдіца ніводная анталогія беларускай літературы ("моё имя слишком известно, чтобы его называть!"), дык ізноў - узнікае моцнае жаданне азірнуцца і адкрыць пацёртыя томікі. Бо першае чытанне, ды яшчэ ў тым узросце, ды пад уплывам дакладна акрэсленных меркаванняў з артыкулаў суворых крытыкаў, - гэта чытанне напалову.
Читать далее
27
539
xbohx7 февраля 2013 г.
Адразу хачу заўважыць, што гэтая кніга — не падручнік па літаратуры, і нават не аўтарытэтнае меркаваньне літаратуразнаўцы. Гэта суб'ектыўнае меркаваньне самога Альгерда Бахарэвіча, хоць ён і скончыў філфак. Я сама вучуся на філфаку, таму, на шчасьце, чытала амаль усё, пра што вядзецца гаворка ў кнізе. Гэта вельмі важна, каб яе разумець. Таму я раю сядаць за гэтую кнігу людзям, якія валодаюць вялікім багажом ведаў па беларускай літаратуры.
Асобна хачу сказаць пра гумар, якога ў кнізе дастаткова. Прычым якаснага гумару:

Мала хто задумваецца, што для цяперашніх школьнікаў, якія рагочуць зь «Пінскай шляхты», выраз «Хрэн у вочы» выклікае трывалыя парнаграфічныя асацыяцыі.

Бахарэвіч чарговы раз хоча паказаць людзям, што беларуская літаратура — гэта ня толькі вёска ды вайна. Вельмі спадабалася параўнаньне Дуніна-Марцінкевіча з Кустурыцам. На мой погляд, яно насамрэч адпавядае рэчаіснасьці.
Шмат разважаньняў пра стан беларускай мовы:

Яна не сьвятая, а роўная сярод роўных — яе ня трэба абагаўляць, на ёй трэба гаварыць і пісаць, думаць і бачыць сны.

Часам меркаваньне Бахарэвіча на конт таго ці іншага аўтара не супадала з маім, аднак ад гэтага кніга не згубіла сваёй вартасьці ў маіх вачах. Вы можаце не пагаджацца з аўтарам, аднак ад гэтага чытаць яго будзе ня менш цікава.
Читать далее
21
257
gulbene21 сентября 2015 г.
"Гамбургский счет" по-русски. Ну, хотя бы в части
Если книга неинтересна, её просто не читают. Либо читают до того предела, до которого позволяют твои собственные морально-волевые. У кого-то их хватает до десятой страницы, у кого-то до сотой. Если книгу читают до самого финала, значит, она интересная.
А если книгу не только читают, но и переводят? На мой взгляд, это значит, что она не только интересная, но и чем-то важная. Как минимум для того, кто засел за перевод.
Я лично засел.
Пока у меня готов перевод только одного эссе. О Василе Быкове - https://www.proza.ru/2013/12/08/776
Наверное, понятно почему? Нет, не только потому, что прозу этого белорусского писателя мы проходили ещё в советской школе. И, наверное, не только потому, что по многу раз смотрели в кино и его"Альпийскую балладу", и "Сотникова". А сейчас, плюясь в сторону - почему немцы на этот фильм нашли деньги, а мы нет?!! - скачиваем в Сети и смотри "В тумане". Хотя, конечно, и это сказывается. Но главное, наверное, не это. Так написать о войне, как это сделал Быков, наверное, ещё долго-долго не сможет никто. Поэтому Быков обязательно должен стоять на книжной полке если не у каждого, то хотя бы у тех, кто до сих пор считает, что голова - не только для того, чтобы шапку носить.
Вот я и перевел это эссе. Чтобы взгляд Бахаревича на этого писателя стал известен и за пределами Белоруси. Всё-таки по-белорусски не говорят ни в Узбекистане, ни в Азербайджане. А русский язык там ещё не забыли. К счастью, или для кого-то к сожалению - не знаю. Но не забыли.
Конечно. Одно эссе это мало. Поэтому я решил не останавливаться только на известных именах. И перевел ещё одно эссе - "Завтра нас оправдают". Об Андрее Мрые. Что, и вы не знали этого имени? Ну, тогда и мне не так стыдно. И я благодарен Бахаревичу, что он вытащил откуда-то из темноты (я бы даже сказал - из тьмы) прошлого века имя этого писателя под светлое пятно если не торшера, то своей книги. И сказал, что не знает, как было бы с другими классиками, а вот встреть он Андрея Мрыя, он бы обязательно остановился перед ним. Просто потому, что "...многие из мэтров беллита (белорусской литературы) стали таковыми, благодаря различным, отнюдь не литературным, факторам. А вот Мрый, который, пусть и с большим опозданием, стал классиком, не сделав ничего, помимо того, что когда-то, в конце 20-х, написал эти свои «Записки»" ("Записки Самсона Самосуя").
И как после этого не прочитать главную книгу "Мрыя - "Записки Самсона Самосуя"? О ней, наверное, как-нибудь отдельно, а пока...
Пока, в качестве сухого остатка - книга Бахаревича из тех, которые стоит прочитать. И, может быть, кто-то прочитав её, сделает чуть больше, чем я. И переведет не пару эссе. А больше. Гораздо больше.
Читать далее
8
263

Все рецензии

Цитаты

Morra2 октября 2013 г.
Не маралі, а цікавостак, прыгажосьці і «марозу па скуры» чакаем мы ад літаратуры.
10
301
Morra4 октября 2013 г.
Адна справа — чытаць, і зусім іншая — перачытваць: у першым выпадку ты ў гасьцях, у другім — ужо дома.
9
291
Morra4 октября 2013 г.
Хочаш народнай любові — зрабі галоўным героем дзіця або жывёлу. Лёгкі спосаб выбіць сьлязу і танную ўсьмешку, або хаця б дабіцца суперажываньня.
8
228