Цитаты из книги Избранное

Как и тысячи лет назад, человека снедает в первую очередь забота о самом себе, и самый благородный порыв к добру и справедливости порой кажется со стороны по меньшей мере чудачеством, если не совершенно дремучей глупостью.

Идя вместе, они уже оказались по разные стороны черты, разделявшей людей на друзей и врагов.

Рыбак сказал товарищу: «Прости, брат!»

— «Пошёл к чёрту! — коротко бросил Сотников. Сотников взошёл на стоявший под петлёй чурбан. Рыбак придерживал в это время подставку. Полицай накинул ему на шею петлю, рядом громко плакала Демчиха. Рыбак выпустил подставку и отшатнулся — ноги Сотникова закачались рядом, сбитаяими шапка упала на снег».

Есть люди, способные меняться по нескольку раз в день, не то что за жизнь, с одним человеком они одни, а с другим другие. Становятся такими, какими им стать удобнее.  Но вот беда, Сущеня так не умел. Да и не хотел никогда. Он хотел оставаться собой, какой он ни есть

Человек всегда на что-то надеется. Даже вопреки рассудку.

Как и тысячи лет назад, человека снедает в первую очередь забота о самом себе, и самый благородный порыв к добру и справедливости порой кажется со стороны по меньшей мере чудачеством, если не совершенно дремучей глупостью.

Гітлер іх вызваліў ад сумлення, ад людскасці і нават звычайнай чалавечай маралі, іх звярыная сіла ад таго, вядома, пабольшала.

Наибольшей удачей было бы погибнуть по-человечески, не опоганив своей смертью жизнь самых дорогих для него людей.

Але тыя, што толькі і прагнуць, каб выжыць, ці варты яны хоць бы аднаго дабраахвотна аддадзенага за іх жыцця? Колькі ўжо іх, чалавечых жыццяў, з часоў Ісуса Хрыста было пакладзена на ахвярны алтар чалавецтва і ці шмат чаму навучылі яны, гэтыя самыя высакародныя ахвяраванні? Як і тысячы год назад людзі клапоцяцца найбольш пра сябе асабіста хоць бы і за кошт такіх вось ідэалістаў, як, не раўнуючы, і ён, Сотнікаў

Рыбак закінуў за спіну вінтоўку і аберуч узяўся за гладкае сухое тапарышча. Хэкнуўшы, хлёстка выцяў палена аб калоду, пасля яшчэ. Біў трапна, з прыемнасцю і знаёмым спрытам, адчуваючы сілу ў руках і звыклую з юнацкае пары хватку, калі во гэтаксама зімовымі вечарамі сек з бацькам ці адзін дровы. Пілаваць не любіў, а сеч заўжды быў гатовы з прыемнасцю, выяўляючы ўсю сваю зухаватасць у гэтай спрадвечнай мужчынскай працы.

Але каму не вядома, што ў тае гульні, якая завецца жыццём, куды з большым выйгрышам аказваецца той, хто ўмее хітраваць, хто дбае пра свой лёс, а не пра свой не заўсёды здаровы гонар.

Так, мусіць, вайна — не кірмаш з яго эквівалентным абменам каштоўнасцей, тут не заўжды атрымаеш тое, чаго ты варты; у гэтае латарэі, дзе стаўка спрэс на жыццё, часцей за ўсё пройгрыш. Мусіць, у тым ёсць свой д'ябальскі сэнс, ён робіць самаахвяраванне на вайне найвышэйшым подзвігам, і таму так шануюць мёртвых герояў. Шкада, што да саміх герояў гэта ўжо не мае прамых адносін: газеты да іх не даходзяць.

У адвечным змаганні чалавека з часам перамога заўжды на баку апошняга, і ўся гэтая завядзёнка з помнікамі – хай сабе мармуровымі ці драўлянымі – не больш чым наіўная спроба чалавека прадоўжыць сваю прысутнасць на зямлі пасля смерці. Але хіба гэта магчыма? І навошта гэта патрэбна?

На жаль, аказалася, што ў пераняцці вопыту папярэдніх войнаў не толькі сіла, але і слабасць кожнае арміі, бо, мабыць, характар кожнай наступнай вайны складаецца не так з заканамернасцей папярэдняй, як з яе неацэненых у свой час выключэнняў. Пэўная камбінацыя гэтых выключэнняў і фарміруе перамогі і паражэнні з абодвух бакоў.

А на вайне ўсё склалася інакш. Уся яе шматгадовая вывучка ў вядзенні агня з закрытых пазіцый, усё матэматычнае ўмельства яе камандзіраў пайшлі насмарку, як толькі сустрэліся з ворагам.