Мадам

Она была сильной и гордой, и как бы независимой от безнравственной и уродливой польской реальности, творимой в унылом безумии народной демократии. Всем своим существом она говорила «нет» этому миру.

Мастцтва - ілюзія - ставала на бок праўды. Жыцце ў асобе Мадам - будучы рэчаіснасцю - было на баку "ілюзіі".

"Не супакоіць?"
"Не. Ад салодкай ілюзіі няма супакаення".
"Чаму?"
"Бо няма формы, у якой бы яна магла рэалізавацца".

І памятай, мой мілы, што тут толькі карцінкі - мастцтва, творчасць, іронія. У жыцці гэтая рэч... непараўнальна мацнейшая і менш цывілізаваная. Дзікая, гвалтоўная, падманлівая. П'яная, шаленая.

Можа быць, гэтая дыстанцыя, на якой яна мяне трымала - гэтая альпійская зіма, якая не сканчалася ў ей, сурова стрымліваючы рост і росквіт і ў зародку замарожваючы няправільныя імкненні - можа быць, гэта спосаб дачынення са мной, які я ўважаў за выраз пагарды, быў праявай fair play?

Калі б хтосьці глядзеў на нас, не ведаючы ў чым справа і не разумеючы мовы, гэта значыць, чуючы яе прамову толькі як набор гукаў, у яго магло б скласціся ўражанне, што яна мяне зачароўвае... зводзіць... палніць чулымі словамі.

Ці есць, урэшце, розніца, пря якую кніжку ідзецца і хто яе герой - векапомная Хелена дэ Віт ці музыка Лена - калі эфект чытання той самы - перажыванне пэўнай фантазіі, калі ўяўляеш кагосьці знаемага на месцы персанажа, калі вычэпліваеш з тэксту выказванні і сказы, якія гучаць як найменш двухсэнсоўна, калі з іх робіш фетэшы і захапляешся.

А свет у гэты час - што? Бездапаможнасць, бяспечнасць. Самнамбулізм. Парады. Вяселыя забавы і джаз. Не ведаць ні пра што! Ні чуць! Ставіць псіхадрамы або кленчыць у храмах авангарднага мастацтва. У гэтым было нешта самаахвярнае, нібы прага смерці.

Я маю на ўвазе, што заўседы, калі пачынаеш штосьці рабіць, трэба ведаць, як было некалі. Каб усведамляць, хто ты сам на гэтым фоне. Дзе, у якім месцы і часе ты выходзіш на сцэну. Што перад табой - узлет ці наадварот падзенне, "залаты век" ці "прыцемкі багоў", "адраджэнне" ці "упадак".

Шчасце - кахаць і падлоўліваць магчымая невялічкія падманныя набліжэнні да каханага аб'екта...