Мае дзевяностыя

Жыць настальгіяй – убогі занятак. Людзей мусяць злучаць свабода, пяшчота і гордасьць, а не агульныя ўспаміны. Такія ўспаміны – наркотык, на які няцяжка падсесьці і потым гадамі мучыцца ад неадпаведнасьці твайго жыцьця фальшываму ідэалу "маладосьці".

Чыноўнік – чалавек залежны, – патлумачыў ён. – Слуга цара. У пачатку 90-х усе мы, чыноўнікі, былі гатовыя вывучыць мову, бо так загадвала нам дзяржава, якой мы служылі. І калі дзяржава дала іншы загад – мы паслухмяна мову забылі. Запомніце, дарагі мой Алег, гэтая краіна можа за адзін дзень зрабіцца беларускамоўнай – варта толькі аднаму чалавеку аддаць адпаведнае распараджэньне.

Падзел у грамадзтве цяпер адбываецца не па моўнай прыкмеце – падзел ідзе па лініі прытомнасьць / непрытомнасьць. Прытомны чалавек ня лічыць мову галоўнай каштоўнасьцю, ён карыстаецца ёй, каб быць вольным, роўным сярод роўных, рэалізоўваць сябе і ствараць прыўкраснае.

Вядома, што ў справе стварэньня гуртоў, асабліва панкаўскіх, уменьне граць, інструмэнты і нават людзі – гэта малазначная лухта, безь якой спакойна можна абысьціся. Але гурт бяз добрай назвы – гэта ўжо нікуды ня лезе, гэта проста некалькі занудаў, якія сабраліся памузыцыраваць, сапраўднай славы такім прыдуркам не здабыць.

Высьветлілася, што тая сьмешная, вясковая і ўбогая мова савецкіх графаманаў, якой нас неахвотна і з садысцкай асалодай, нібы наўмысна, толькі каб лішні раз памучыць, вучылі ў школе, – гэта адзін са скарбаў, якія належаць усім беларусам. У тым ліку і мне. І гэта было вельмі крута – мець сваю мову, не такую, як ва ўсіх.

Чалавек зь дзевяностых любіць «Пагоню» і сьцяг, але любіць сябе так і не навучыўся.

чалавеку трэба мець штосьці акрамя працы. Інакш ён засыхае і пачынае ненавідзець людзей.

Усе людзі падзяляюцца на музыкантаў — і не.

ёсьць чатыры стадыі, якія мусіць прайсьці літаратар, не абмінуўшы ніводнай: зрабіцца чытачом, зрабіцца эпігонам, зрабіцца бунтаром, зрабіцца пісьменьнікам або паэтам. І толькі той, хто пажыў у скуры кожнага зь іх, можа лічыць сябе здольным разважаць пра літаратуру, бо ведае, што гэта такое.

"Так робяць усе", "гэта любяць усе", "гэта чытаюць усе", "так пішуць усе", "так усе думаюць" — найлепшы матыў не рабіць, не любіць, не чытаць, не пісаць, думаць інакш. Большасьць заўжды памыляецца.

але хто сказаў, што добры паэт абавязаны быць сымпатычным чалавекам?

Калі дзяцінства амаль для кожнага чалавека (якім бы яно ні было) — гэта страчаны рай, дык маладосьць — выгнаньне з раю.

Вайна — добрая інфармацыйная нагода, вайна — самы прадаваны трэнд, вайна робіць добрую літаратуру бачнай. Нават кепскую. І пісьменьнікаў робіць бачнымі, а іхныя дзіўныя мовы — чутнымі... "Халодная" вайна — не выключэньне.

Лічыцца, што пісаць — значыць мець дар да праўды. Лухта. Пісаць — значыць мець талент да мімікрыі. Ці — дар на ўзровень вышэйшы — да пераўвасабленьня. Быць здольным ператварыцца на патрэбу ў каго заўгодна з пэрсанажаў.

Неяк мы з Максам і Лаўрэнціем раздабылі некалькі літраў сьпірту – разбавілі, зьмяшалі яго зь мёдам і доўга жывіліся гэтай сёмесьсю. Жывіліся, што праўда, са зьменным посьпехам: аднойчы я добра перабраў, і мяне так вывернула ў двары, што я думаў, ад маіх вантробаў нічога не застанецца. Макс потым доўга зьдзіўляўся: “Нават у такім стане ты гаварыў па-беларуску!”