Пазл

Што наш лёс, як не вынік дзейнасці дзясяткаў і соцень чалавек вакол? Што містыка, як не збег шматлікіх абставін? Што чалавек у сістэме? Жывёлінка дрыжачая ці права мае на свой суд, калі сляпыя і глухія суд дзяржаўны, суд людскі і суд Божы? Што ўрэшце наша жыццё, як не адзіны вялізны пазл, дзе кожны фрагмент счапляецца з іншымі, якія не намі маляваліся, не намі выразаліся… Жорсткі рэалізм на зрэзе сучаснага беларускага грамадства з героямі ад уладных чыноўнікаў да бадзякоў, без міфаў пра талеран...

Рейтинг LiveLib

4,5

36 оценок

5
69%
4
28%
3
3%
2
0%
1
0%

Ваша оценка

Прочитали 43Хотят прочитать 29

Рецензии

xbohx22 февраля 2019 г.
Колькі ўвагі мы звычайна надаём дэталям? Нязначным, як мы лічым, дробязям. А часта менавіта з іх складаецца тое, што паўплывае на наша жыццё. Пра гэтыя дэталі і дробязі новы раман Валера Гапеева “Пазл”. Прызыў у войска — стрэс не толькі для самога прызыўніка, але і для яго родных і блізкіх, бо беларускае войска (хаця, у прынцыпе, любое войска) — не тая рэч, на якую варта траціць год жыцця. Але мы знаходзімся ў краіне, якая столькі гадоў усё яшчэ жыве з культам вайны, дзе непарушная аксіёма “не служыў — не мужык”. І страшна думаць пра тое, што ў наш мірны час (прынамсі, у межах краіны) з войска можна не вярнуцца жывым. Перыядычна ў навінах усплываюць гісторыі пра смерць у войску: ці то суіцыд, ці то недагляд кіраўніцтва.
Сын Віктара Анішчука, галоўнага героя рамана “Пазл”, трапляе ў войска, хаця ўся сям’я была ўпэўненая, што да восені ў яго адтэрміноўка. Але вайсковая сістэма далёка не дасканалая, да ваенкама прыйшлі патрэбныя людзі з просьбай не браць у гэтым прызыве пэўных рабят, вось ён і цыраваў дзіркі кім мог. Максім Анішчук праз чатыры дні мусіць з’явіцца ў ваенкамаце для адпраўкі ў войска. Апошнія дні свабоды хлопец адзначае з сябрамі на прыродзе за кілішкам чагосьці алкагольнага. Але прырода не спіць, і да хлопца прысмоктваецца клешч, якога ён своечасова не заўважае. (Тут вам і сацыяльная рэклама: пасля паходаў на прыроду заўжды акуратна разглядайце сябе на прадмет кляшчоў, гэта не жартачкі)
А далей раскручваецца цэлы клубок трагічных падзей, пачатак якога знайсці даволі няпроста. Ці ўсё пачалося з кляшча, ці раней, калі ваенкам прыняў рашэнне прызваць Максіма, ці ўвогуле так і было наканавана. Калі заканчваецца выпадковасць і пачынаецца асэнсаваны чалавечы выбар? Ці мы толькі думаем, што нешта вырашаем у сваім жыцці, а насамрэч проста плывём.
“Если все плывут по течению, значит это канализация” © Adamkus ir Ieva “Манифест”. Валер Гапееў пакажа нам, як усё ўзаемазвязана ў жыцці. Як розныя фрагменты звязваюцца паміж сабой і вызначаюць наш далейшы лёс. Бо жыццё сапраўды як пазл — складваецца з рознакаляровых кавалачкаў. І мне вельмі падабаецца гэтая метафара.
Нам ніколі не знайсці пачатак нейкага здарэння, бо гэта вынік супадзення мноства фактараў.
Кніга падзеленая на главы, якія называюцца “Фрагменты” і маюць падзагалоўкі з імёнамі дзеючых у іх герояў. Тут нават ёсць асобныя главы для кляшча, лася і іншых прадстаўнікоў жывёльнага свету, якія адыгралі пэўную ролю ў лёсе персанажаў. Таксама ў кнізе згадваюцца многія праблемы сучаснага беларускага грамадства: ад фальсіфікацыі выбараў да агульнага заняпаду палітычнай і крымінальнай сістэмы Беларусі.
І адна з найбольш цікавых для мяне тэм рамана: помста. Як там у Бібліі: атрымаў удар па адной шчацэ — падстаўляй другую? Ці маем мы права на помсту? Калі з нашымі блізкімі здараецца бяда і мы маем уяўленне, хто ў гэтым вінаваты, то ці маем мы права адпомсціць? Даволі сур’ёзная маральная дылема.
Таксама мне падабаецца, што звычайна ў раманах Гапеева падзеі разварочваюцца не ў сталіцы, а ў правінцыі. Прычым месца не называецца, бо ў творах аўтар транслюе агульныя для беларускай правінцыі праблемы.
Вокладку кнігі намаляваў Адам Глобус, лёгка пазнаецца яго стыль і сапраўды добра пасуе кнізе. І пакуль што гэтая кніга ўзначальвае мой асабісты топ твораў Гапеева і ўрываецца на першае месца ў топе найлепшых беларускіх кніг, прачытаных у гэтым годзе.

Читать далее
20
1K
ksuunja15 декабря 2021 г.
Наверное, многим сейчас нужна книга, которая расскажет, как плохие люди получают по заслугам практически сами по себе, без рукоприкладства и последующего поиска виноватых. Как зарвавшиеся и обнаглевшие, а может, и их родственники, страдают от неожиданных неприятных случайностей. И в особенности - как произвол и использование власти в личных интересах наказывается какими-то высшими силами и мир становится милым и справедливым. (А ещё там в лесах наверняка бродят единороги и крылатые пони.)
К счастью и к сожалению, мир несправедлив. Если бы мы все получали по "заслугам", как в книге, за малейшую ошибку, слабость или малодушие, а наши враги получали троекратно за то, что они с нами сделали, вряд ли бы человечество дожило до нынешнего этапа развития. Вера в справедливый мир - довольно распространённое явление, людям нравится думать, что их жизнь зависит только от них, а не от хаоса, которым является всё вокруг. Это даёт ощущение контроля, которого на самом деле нет. Поэтому многим так просто обвинять жертв в том, что с ними происходит, ведь это значит, что с ними самими ничего такого не произойдёт, если они будут следовать правилам. Только у этой игры правила меняются прямо в процессе игры.
Не зря книга называется "Пазл", она как бы состоит из множества фрагментов помельче, из случайностей - сил природы, если вам будет угодно, - которые вызывают страшные последствия для людей. Только вместо взмаха крыла бабочки - укус клеща. С этой точки зрения, книга довольно интересна.
Так почему же я поставила 2,5 из 5? А потому что автор - ярый сексист и не то что не стесняется этого, а преподносит это как какую-то мудрость и знание жизни, хотя это как раз отсутствие знания. Ему, конечно, на момент написания книги было 55 лет, и что с него взять, мужика с постсоветского пространства, но, божечки-кошечки, как же это мозолит глаза, почему нельзя было просто промолчать? Но нет, надо рассказать, что феминистками становятся либо за деньги, либо до первой большой любви, и где в таком случае мои кучи денег, девочки? А ещё - что феминистки уничтожают беларусов. Каким образом, к сожалению, не уточняется. Книга написана в 2018-м, интересно, поменял ли автор своё мнение.
Также там есть мужик, у которого умерла жена и он вдруг обнаружил, что работа по дому отнимает страшно много времени. Никогда такого не было и вот опять! Есть объективация - описана грудь каждой из многочисленных героинь, и я не преувеличиваю, каждой. Есть совершенно бессмысленная с точки зрения сюжета линия про феминистку, которая передумала. И есть мужик, который выкинул к чертям всю мебель и даже ободрал обои, потому что его молодая жена расстраивалась, что их покупала предыдущая жена, а женщина, как считает автор, не может заниматься сексом на том же матрасе, на котором мужчина до неё с кем-то спал. Хотела бы я посмотреть, как это работает в белорусском райцентре и сколько должен мужик для этого зарабатывать.
Соответственно, все героини получились глупыми курицами, а мужики - сексистами. И если даже у одной хорошо получается водить машину - это преподносится как что-то из ряда вон. Это книгу, как вы понимаете, совершенно не красит, зато довольно хорошо говорит об авторе, которого хотелось бы чтобы в книге было поменьше. Добавьте ещё щепотку гомофобии и вы великолепны (нет).
Не знаю, как вам, а мне такое не нравится читать. Сюжет сюжетом, но психология и мотивация героев для меня с каждым годом становится всё более важной составляющей книг, а тут с этим прям очень плохо. А какая может быть мотивация у людей, которых сам автор считает курицами? Разве что яйца не несут.
А ещё он голубя оговорил, фу таким быть!
У меня сгорела жеппа, так что читайте на свой страх и риск. Ну или не читайте.
Читать далее
10
474
Torvald530 апреля 2019 г.
Новы раман Валера Гапеева "Пазл" працягвае тэму, якая скразной ніткай ідзе праз усе яго ранейшыя дарослыя раманы, - барацьба паміж дабром і злом. Калі ў рамане "Праклён" паказана таямнічая цёмная сіла, якая змагаецца з дабром. А ў рамане "Ноч цмока" - развой гэтай барацьбы, калі дабро спрабуе атрымаць перамогу пры патрымцы нейкая метафізічнай сілы. Дык у рамане "Пазл" апавядаецца пра тое, як звычайная сям'я, якая нічым не вызначалася і была паспяховай, раптоўна апынулася пад знішчальным ударам наступстваў кепскіх і нават злачынных учынкаў навакольных людзей.
У архітэктара Віктара Анішчука, які жыў у адным з беларускіх райцэнтраў, усё складалася выдатна. І праца была добрая, і сын паспяхова вучыўся ў ВНУ, і каханне да жонкі не знікала, і нават з'явіліся грошы, каб пачаць будаваць свой дом. Але вакол пачаліся цёмныя справы, якія атачылі сям'ю з усіх бакой. Працаўніку ваенкамата далі хабар, і ён замест аднаго хлопца, выпісаў павестку ў армію сыну Віктара, які скончыў ВНУ і меў адтэрміноўку ад войска. Перад самым прызывам сына Віктара ўкусіў энцэфалітны клешч. Урач на медкамісіі перад прызывам не звярнула ўвагі на скаргі сына, а ў войску ўвогуле ніхто не звяртаў на іх увагі. У выніку хвароба прагрэсавала і дайшло да таго, што сын упаў у кому. Віктар і жонка з жахам даведваюцца пра гэта. Жонка сядае за стырно машыны і едзе ў абласны горад у шпіталь. Там урач ёй раіць з'ездзіць у Менск і з-пад палы купіць патрэбныя каштоўныя лекі. Лекі жонка купляе і вяртаецца ў абласны цэнтр. Але перад гэтым уздоўж дарогі скралі ахоўную сетку, на дарогу выйшаў лось і жанчына, якая везла лекі, гіне ў аварыі. А ў гэты час Віктар ідзе разбірацца ў бальніцу і са скандалам патрабуе даць яму медычную карту сына. Карту яму не даюць, выклікаюць міліцыю. Міліцыя садзіць яго, як хулігана, на суткі. І практычна ўвесь раман - гэта расповед пра той жахлівы ланцуг падзеяў, які зьнішчыў, спляжыў сям'ю.
Але самае нечаканае - у канцы рамана. Усе тыя людзі, якія аказаліся датычнымі да гэтай трагедыі сваімі кепскімі учынкамі - зазнаюць жахлівую помсту. Прычым гэта не Віктар будзе выконваць гэтую помсту, а нейкая невядомая таямнічая сіла.
То бок гэта раман яшчэ і пра немінучую расплату, якая абавязкова знойдзе вінаватага ў садзейнічанні зла. Не яго самога, дык яго нашчадкаў.
Читать далее
9
418

Все рецензии

Цитаты

xbohx31 января 2019 г.
Сістэма... Яна распадаецца на маленькіх і шэрых людзей, такіх жа слабых, як ты сам, такіх жа безабаронных.
5
292
ElenaDolgaya25 августа 2025 г.
Бог — тваё сумленне.
2
46
ElenaDolgaya24 августа 2025 г.
Усякая сістэма — з асобных людзей. Яны тады моцныя, як у пачку.
Людзі вінаватыя! Кожны паасобку за сваё павінен
адказваць. Тады парадак будзе, тады справядлівасць
і закон.
1
44