Русалкі клічуць

Вас калі-небудзь клікалі русалкі? А калі б паклікалі, як думаеце, якім бы быў гэты покліч? Замагільны шэпт начного жаху? Ці голас са старых казак, які абуджая цікавасць і тугу па тым, што мінула? Ці запрашэнне нырнуць у вір, адчуць моц і перерадзіцца русалкай?

Жанры

Рейтинг LiveLib

4,3

38 оценок

5
53%
4
39%
3
8%
2
0%
1
0%

Ваша оценка

Прочитали 42Хотят прочитать 34

Рецензии

xbohx24 сентября 2018 г.
Беларуская міфалогія настолькі багатая і разнастайная, што я здзіўляюся, як у нас у літаратуры дагэтуль не з’явіўся які-небудзь вялікі фэнтэзійны цыкл. Толькі некаторыя літаратары выкарыстоўваюць асобныя міфалагічныя матывы ці персанажаў у сваёй творчасці. Зараслава Камінская для аповесці ўзяла міф пра кліч русалак, якія называючы чалавека па імені заваблівалі яго і цягнулі ў ваду, каб ён утапіўся. У спалучэнні гэтага з упісаным у аповесць вобразам загадкавай мастачкі-прымітывісткі Алены Кіш атрымаўся нядрэнны дэбютны твор. Дарэчы, вясной Зараслава ўжо стала лаўрэаткай прэміі “Дэбют” у намінацыі “Проза”. Я прачытала кнігі пяці з шасці намінантаў на гэтую прэмію і тут цалкам згодная з рашэннем журы.
Калі вы ніколі не чулі пра мастачку Алену Кіш, то ў гэтым няма нічога страшнага, паколькі звестак пра яе жыццё вельмі мала. Таму апісанае ў кнізе нельга назваць біяграфіяй творцы. Гэта хутчэй мастацкая інтэрпрэтацыя пасляваеннага перыяду яе жыцця. Усе падзеі, якія адбываюцца з Аленай у творы — выключна аўтарская выдумка. Чаму непасрэднымі героямі твора сталі русалкі? Бо Алена скончыла жыццё самагубствам, утапіўшыся ў рацэ.
У аповесці дзве сюжэтныя лініі: наш час і пасляваенныя гады. У сучаснасці дзве дзяўчыны, Наста і Ліза, здымаюць кватэру. Яны вучыліся разам на журфаку, разам трапілі на размеркаванне ў шматтыражку, але пасля размеркавання Ліза сышла з нялюбай працы і стала рабіць манікюры. Даволі папулярны і прыбытковы ў наш час від дзейнасці. На антрэсолях кватэры дзяўчаты знаходзяць старыя газеты. Вядома ж, дыпламаваным журналісткам цікава паглядзець на працу калег амаль 50-гадовай даўніны. З гэтых газет яны даведваюцца пра Алену Кіш, жанчыну-майстра, якая малявала дываны.
Падзеі другой сюжэтнай лініі разварочваюцца ў канцы 40-х гг, дзе маладая сялянка Марыля адзінока жыве ў вёсцы, маючы стасункі хіба што з бабуляй-суседкай. У яе хаце Марыля і знаёміцца з жанчынай, якая ходзіць па вёсках і зарабляе на жыццё маляваннем дываноў. Плацяць ёй пераважна ежай, чаго хапае, каб выжыць. Дзве гэтыя сюжэтныя лініі злучаюцца ў нашым часе, калі Ліза са знаёмым Алесем выпраўляецца ў тую вёску на пошукі дываноў, размаляваных Кіш. Тут і пачынаецца амаль дэтэктыўнае расследаванне, якое можа мець трагічны фінал. Вось тут у гульню ўступаюць русалкі.
У аповесці ўсяго 100 старонак, якія чытаюцца на адным удыху. Сюжэтныя лініі дынамічна мяняюць адна адну, удалая форма падачы матэрыялу, у якой тэкст аповесці перарываецца ўстаўкамі з перапісак герояў у сац.сетках, дзённікавымі запісамі. А газетныя матэрыялы, якія трапляюцца дзяўчатам, самыя сапраўдныя. З імі аўтарка працавала ў часе напісання кнігі.
Годны дэбют, хоць і зусім караценькі. Але прынамсі я не лавіла фэйспалмы на кожнай старонцы (як пры чытанні некаторых іншых дэбютных кніг). Таму як і ў выпадку з іншай кнігай гэтай серыі, “Генам зямлі” Аліны Длатоўскай, пажадаю аўтарцы поспехаў і буду чакаць наступную кнігу.

Читать далее
19
687
lessthanone502 февраля 2019 г.
В прошлом году Зореслава Каминская со своим романом "Русалкі клічуць" стала обладательницей литературной премии "Дэбют". Роман небольшой, но хороший. Конечно, мне хотелось лишней сотни страниц, но это тот недостаток, который только подтверждает достоинства книги.
Сюжет основан на реальной личности художницы-примитивистки Алены Киш, которую признали только после смерти. А при жизни Алена, не имея своего дома и семьи, ходила по деревням и рисовала на заказ маляванки - расписные коврики, которые вешались на стены. Расплачивались люди обычно мешком картошки или куском сала, пускали пожить художницу. Так в деревенских хатах появлялись "окна" в райские сады, где среди ярких цветов резвились большие, добрые львы.
Героини "Русалок..." Наста и Лиза уже в наше время сталкиваются с историй художницы. В романе плотно переплетаются временные пласты, белорусская мифология и обычная реальность с ее убогим съемным жильем и работой по распределению. Связываются судьбы Марыли, Алены Киш и Лизы.
Особенно мне понравилось в романе то, что, вероятно, является частью личного опыта автора: описание съемной квартирки Лизы и Насты, их растерянность на пороге той жизни, в которой уже нет определенности на ближайшие несколько лет, деревня и речь ее жителей, которую Каминская явно слышала, а не почерпнула из творений белорусских классиков. Ну и отечественные русалки прекрасны. Хвостов у них нет, обычные ноги, и со щекоткой они возиться не будут - забьют и защипают до смерти.
Написана книга тоже очень неплохо. Видно, что автор проделала большую работу над текстом, добиваясь своей цели: писать точно, чисто, без лишних слов. Все это выдает хороший вкус Каминской и наличие у нее уже сформировавшейся манеры, которая, возможно, станет более смелой и уверенной с опытом.
Прочитала мгновенно и с большим удовольствием. Теперь присматриваюсь к "Гену зямлі" Алины Длатовской, которая в том же 2018-м претендовала на "Дэбют".
Читать далее
16
1K
Torvald54 апреля 2018 г.
Зараслава Камінская – зусім не новае імя ў беларускай літаратуры. Апошнія некалькі гадоў яна досыць актыўна друкавалася ў часопісе “Дзеяслоў”. Яе можна ўжо нават пазнаваць па ўласным стылі, ну, напрыклад, яна актыўна ўжывае ў сваіх тэкстах мову і стылістыку сацыяльных сетак, або смс паведамленняў. Перыядычна звяртаецца да розных метафізічных і псіхалагічных прыёмаў пры пабудове сюжэта. Ёсць у яе апавяданне “Гульня слоў”, у якім падзеі адбываюцца адразу ў двух альтэрнатыўных варыянтах, у залежнасці ад таго, якое рашэнне прымае галоўны герой.
Аповесць “Русалкі клічуць”, трэба меркаваць, першы буйны твор пісьменніцы. У ім дзве галоўныя гераіні – былыя студэнтку журфаку Наста і Ліза. Наста працуе ў шматтыражцы, піша пра герояў працы. А Ліза расчаравалася ў журналістыцы, шукае сябе і пакуль працуе ў касметычным кабінеце. Ліза знаёміцца з хлопцам Алесем, які далучае яе да сваёй справы – пошуку дывана Алены Кіш, славутай народнай мастачкі, якая адзіная, як напісана ў анатацыі да кнігу, прадстаўляе ў свеце беларускае наіўнае мастацтва. Алесь атрымаў заданне ад нейкага ўплывовага калекцыянера знайсці яму дыван, намаляваны Кіш. Алесь тлумачыць, што гэта вельмі важнае заданне, ад якога залежыць яго далейшы лёс. Ліза з Алесем едуць у вёску, дзе жыла Алена Кіш ў адпошнія свае гады, і шукаюць любыя звесткі пра мастачку, а перадусім яе дываны. Ліза так захапілася гэтымі пошукамі, што сама прыязджае ў вёску і нарэшце дазнаецца, у каго ёсць дыван Кіш.
А паралельна з гэтым сюжэтам апавядаюцца містычныя прыгоды з русалкамі, якія нібыта адбываліся ў гэтай вёсцы ў першыя вельмі цяжкія паслеваенныя гады. Мужчын у вёсцы вельмі мала і жанчыны, змагаючыся за іх, выклікаюць на дапамогу русалак, якія павінны прыбіраць на іх шляху канкурэнтак. Так адбылося з Марыляй, за якой пачалі паляваць русалкі. Выпадкова ў вір гэтага палявання трапляе Алена Кіш, якая ў гэтай вёсцы выконвала замовы па маляванні дываноў. У выніку Алена Кіш гіне, патануўшы ў возеры, а Марыля цудам ўратоўваецца.
І гэта не ўся драматычнасць аповесці. Алесь, які прагне знайсці дыван Алены Кіш, дазнаецца, што Ліза знайшла нарэшце тое, што так нервова шукае ён. Хлопец пачынае актыўна дзейнічаць і прычыняецца да смерці Марылі і нават хоча ўтапіць Лізу. Але аповесць сканчваецца хэпі-эндам.
Як на маю думку, у творы ўсё ж малавата Алены Кіш, варта было б крыху больш распавесці пра мастачку, ці то ад яе ўласнага імя, ці то вуснамі землякоў, а можа нават мастацтвазнаўцаў. Бо чалавек, які ўпершыню чуе гэтае імя, усё ж будзе крыху ў няведанні, у чым тут справа.
Варта аднак павіншаваць маладую пісьменніцу і з першай кнігай, і з першым буйным творам. У кнізе сапраўды шмат вельмі цікавых мясцінаў, моўных знаходак і трапных малюнкаў. Мяне асабіста ўразілі сцэны палявання русалак на Марылю. Нібыта пісьменніца сама штосьці падобнае містычнае перажыла.
Застаецца чакаць новый кнігі і гадаць, што жа гэта можа быць.
Читать далее
11
507

Все рецензии

Цитаты

xbohx17 сентября 2018 г.
Калі часта пераязджаеш з кватэры на кватэру, стараешся не купляць шмат рэчаў, бо іх прыйдзецца несці на сабе, сапраўдны цяжар пражытых гадоў.
4
177
xbohx17 сентября 2018 г.
Калі марыш аб чымсьці, то ўсё, што здараецца з табой, разумееш як знак. Маўляў, сусвет дапамагае, каб твая мара здзейснілася.
3
112
Czytacz21 февраля 2018 г.
Бульба варылася дзесяць хвілін, і заставалася яшчэ дзесяць да таго, як будзе гатовая. Тэрмін кожная з іх магла вызначыць і без гадзінніка: ці то дзякуючы досведу, назапашанаму ў генетычнай памяці, ці таму, што ў іх унутры “часікі цікаюць”.
3
175