Цитаты из книги Повести

Наверное, каждого следовало принимать таким, каким его сформировала жизнь, используя для дела те его человеческие качества, которые только и можно использовать.

Комбат уже знал из жизни и своего командирского опыта, что люди есть люди и требовать от кого-либо не по его силам по меньшей мере нелепо.

Впрочем, его можно было и понять: не каждый на войне, попав в такие жестокие ее жернова и выйдя из них живым, смог бы сохранить в себе душевную силу и не надломиться.

Да, влипнуть в беду на войне было делом нехитрым, даже весьма примитивным.

Наверно, нет ничего хуже на войне, чем случайная смерть вдали от своих, без свидетелей. В данном случае скверной казалась не сама смерть, а то, как к ней отнесутся люди. Наверняка найдутся такие, что скажут: перебежал к немцам, как это случилось осенью после исчезновения их командира полка Буланова и его начальника штаба Алексюка.

Наверно, нет ничего хуже на войне, чем случайная смерть вдали от своих, без свидетелей.

– А с вами будем воевать. Переведите. Завтра мы пойдем в бой. Все вместе. Кто-то погибнет. Если будете действовать дружно и напористо, погибнет меньше. Замешкаетесь под огнем, погибнет больше. Запомните закон пехотинца: как можно быстрее добежать до немца и убить его. Не удастся убить его – он убьет вас. Все очень просто. На войне все просто.

Не будем учить мы - будут оболванивать они. А я не затем два года очеловечивал этих ребят, чтоб их теперь расчеловечили.

Але тыя, што толькі і прагнуць, каб выжыць, ці варты яны хоць бы аднаго дабраахвотна аддадзенага за іх жыцця? Колькі ўжо іх, чалавечых жыццяў, з часоў Ісуса Хрыста было пакладзена на ахвярны алтар чалавецтва і ці шмат чаму навучылі яны, гэтыя самыя высакародныя ахвяраванні? Як і тысячы год назад людзі клапоцяцца найбольш пра сябе асабіста хоць бы і за кошт такіх вось ідэалістаў, як, не раўнуючы, і ён, Сотнікаў

Рыбак закінуў за спіну вінтоўку і аберуч узяўся за гладкае сухое тапарышча. Хэкнуўшы, хлёстка выцяў палена аб калоду, пасля яшчэ. Біў трапна, з прыемнасцю і знаёмым спрытам, адчуваючы сілу ў руках і звыклую з юнацкае пары хватку, калі во гэтаксама зімовымі вечарамі сек з бацькам ці адзін дровы. Пілаваць не любіў, а сеч заўжды быў гатовы з прыемнасцю, выяўляючы ўсю сваю зухаватасць у гэтай спрадвечнай мужчынскай працы.

Але каму не вядома, што ў тае гульні, якая завецца жыццём, куды з большым выйгрышам аказваецца той, хто ўмее хітраваць, хто дбае пра свой лёс, а не пра свой не заўсёды здаровы гонар.

Так, мусіць, вайна — не кірмаш з яго эквівалентным абменам каштоўнасцей, тут не заўжды атрымаеш тое, чаго ты варты; у гэтае латарэі, дзе стаўка спрэс на жыццё, часцей за ўсё пройгрыш. Мусіць, у тым ёсць свой д'ябальскі сэнс, ён робіць самаахвяраванне на вайне найвышэйшым подзвігам, і таму так шануюць мёртвых герояў. Шкада, што да саміх герояў гэта ўжо не мае прамых адносін: газеты да іх не даходзяць.

У адвечным змаганні чалавека з часам перамога заўжды на баку апошняга, і ўся гэтая завядзёнка з помнікамі – хай сабе мармуровымі ці драўлянымі – не больш чым наіўная спроба чалавека прадоўжыць сваю прысутнасць на зямлі пасля смерці. Але хіба гэта магчыма? І навошта гэта патрэбна?

На жаль, аказалася, што ў пераняцці вопыту папярэдніх войнаў не толькі сіла, але і слабасць кожнае арміі, бо, мабыць, характар кожнай наступнай вайны складаецца не так з заканамернасцей папярэдняй, як з яе неацэненых у свой час выключэнняў. Пэўная камбінацыя гэтых выключэнняў і фарміруе перамогі і паражэнні з абодвух бакоў.

А на вайне ўсё склалася інакш. Уся яе шматгадовая вывучка ў вядзенні агня з закрытых пазіцый, усё матэматычнае ўмельства яе камандзіраў пайшлі насмарку, як толькі сустрэліся з ворагам.

По существу, он жертвовал собой ради спасения других, но не менее, чем другим, это пожертвование было необходимо и ему самому.

Нельзя рассчитывать на то, что не заслужено.

Да, возврата к прежнему теперь уже не было - он погибал всерьёз, насовсем и самым неожиданным образом. Теперь он всем и повсюду враг. И, видно, самому себе тоже.