Спынім забойствы! Сумленне, і розум, і гонар
Уладна загадваюць кніжніку: як са званіцы,
Бі ў сваё звонкае слова, узбройвай народы
Супраць разбою!

Войны! Злачынная справа — вайна выклікае
Гнеў мой, і слёзы, і боль.

Мы - яшчэ натоўп, грамада непісьменная цемра.

...................Агонія блізка.
Безліч выпадкаў, прыгод і жывых успамінаў
Хваляй нахлынуць, палоняць душу - і здаецца:
Зноў ты вярнуўся ў той край, дзе пачатак пачаткаў
Сэнсу жыцця і пачуцця святога - радзіма.

Князь і баяры — усе, каму льга заступіцца,
Глухі да нас і не горай, чым жорсткі татарын,
Душаць пятлёй галасы абурэння ў народзе.
Плаха і кат-выканаўца — вось доля любога,
Хто пастаяць за закон і за бога азваўся.

Гонар, сумленне зямных уладарцаў, здаецца,
Спяць беспрабудна. Усе іх учынкі і справы
Людзям на гора, дзяржаве ж — на шкоду і страты.
Болей за ўсё непакоіць іх сверб панавання:
Вострыць мячы пастаянна сусед на суседа —
Ты або я запаную, дваім жа нам цесна.

Хто вінаваты? Чыёю злачыннай рукою
Губяцца сувязі братнія, бурацца храмы?
Вораг знішчае — мы скажам, а трэба ж прызнацца:
I ад сваіх міжусобіц мы ўсе не дужэем.

Ен, спадцішка уварваўшыся ў нашы ўладанні,
Цэламу свету нахабна сцвярджае: ваюю
Не за прастору сабе, а за лад у прасторы.

Бэюцца князі-ваяводы, а стогнуць народы:
воіны ж гінуць у тых і другіх у сутычках,
што ім той смерд - наша гора і наш пакуты?
Ім бы свайго дамагчыся, а ты хоць заліся
Ў горкіх слязах. За мурамі рыданняў не чутна -
Значыць, гандлюй і крывёю і лёсам падданых.
Ворагі ўсе бачаць, смяюцца з няшчасных.

Ён, двуадзіны ў асобе вялікага князя —
Факельшчык войнаў са слабым, а з дужым анёл-міратворац
Ставіў аголены меч свой, як слуп пагранічны,
Перад нашэсцямі ворагаў з поўдня і ўсходу.

Як лес безгалосы, мы пад сякерай...

Нашым князям, што ў сваіх міжусобіцах розум
Нашай крывёй замуцілі, падай на пахмелле
Мысляў і ўчынкаў цвярозасць, вярні раўнавагу
Мудрых дзяржаваўцаў, напомні пра іх абавязкі,
Гэтак злачынна забытыя, - карай напомні!
Свет вар'яцее, і ўсе міратворцы на словах -
гэта ваўкі пад ягнячым руном красамоўства.

ПЕрад табою, святой багародзіцай, кленчу.
Бледны, прыгнечаны ношай грахоў сваіх цяжкіх,
Вусень-чарвяк падбірае будзённыя словы
Ў гэты маленнне і шчэ спадзяецца, што зможа
Вымаліць краю тваю абарону-спагаду.
О, заступія за нас!

Свет абшукайце - ці знойдзецца ў ім заваёўнік,
Што заваёўвау і гладзіў рабоў па галоўцы
І не купаўся ў крыві і слязах зваяваных.

Ёсць паляўнічная прымаўка ў нашым народзе:
"Звера яшчэ не забіў, а набіліцы збіў", - прабачайце
Гэтую вольнасць. Дык вернемся зноў на аблаву.

Войны прадбачы ўслед за малой перадышкай
Князь рыхтаваў да вайны сваё войска і кнсяства.
Мудрая справа - у часе самой падрыхтоўкі
Вытравіць боязнь і страх са свядомасці вояў
І прывучыць іх зараней да ўсякай нягоды.

Гонкі такія наладжваліся ў цёмныя ночы
Гуртам, каб мужны ахвоты паддаў баязліўцу,
А баязлівец, не бачачы страху, раўняўся.
Ўсім пераможцам давалі прызы, а з няўдалых
Кпілі грутом і падносілі браціну з рэдзькі.

Доблесць такая сталела ў лясах і па вёсках.
Славы сястру, яе песцілі у годы княжэння
Грознага Вітаўта ўсюды на землях дзяржавы.

Раптам круты паварот і скачок вокамгненны —
Быў чалавек і не войкнуў — і няма чалавека