Рецензия на книгу

• 

  Torvald5

  18 сентября 2017

  Калі ты ўжо быў на гары, то на пагорку цябе цяжка заўважыць

  Альгерд Бахарэвіч як мэтэор уварваўся ў беларускую літаратуру. Ужо першы ягоны вучнёўскі зборнік апавяданняў “Практычны дапаможнік па руйнаваньні гарадоў”, які выйшаў у 2002 годзе, быў заўважаны і адзначаны літаратурнай прэміяй “Гліняны Вялес”. Чытачы перадусім бачылі ў ягоных творах адметны стыль. І сам пісьменнік у інтэрв’ю шматкроць падкрэсліваў, што для яго важна чараваць словам.

  Толькі вось літаратура – гэта суладнасць стылю і зместу. Калі ў тэксце прысутнічае толькі моўная вытанчанасць і дасціпнасць, то сур’ёзнаму чытачу гэтага будзе мала. Калі няма ў творы цікавых, арыгінальных думак, калі няма зместу сярод радкоў, калі бракуе нейкага цэнтральнага мэсыджу, калі няма загадкі, то твор успрымаецца толькі ў адной плоскасці, ён губляе глыбіню і здольнасць набрыньвацца новым зместам і алюзіямі з часам.

  Як на мой густ, найлепшы твор Альгерда Бахарэвіча – раман “Дзеці Аліндаркі”. У рамане ёсць загадка, метафізіка. У ім не ўсё празрыста і не ўсё вытлумачана, шмат пакінута для працы чытачу. Так, ён складаны для ўспрымання, і не кожны зразумее, што гэта за такі персанаж - Язык, які актыўна дзейнічае ў рамане. Але гэтая загадкавасць і ёсць галоўным плюсам твора.

  Зусім па іншаму пабудаваны раман Бахарэвіча “Белая муха, забойца мужчын”. Літаратурныя крытыкі ўжо ахрысцілі гэты твор як феміністычны. Так, галоўнымі героямі ў творы з’яўляюцца жанчыны, якія збунтаваліся, стварылі банду і захапілі замак з закладнікамі, выставіўшы свае патрабаванні. Але мне падаецца, што твор атрымаўся задужа прамалінейным, схематычным, з пальца высмактаным сюжэтам і карыкатурнымі галоўнымі героямі. Відавочна, творы з сацыяльна-ідэалагічным зместам у Бахарэвіча не атрымліваюцца. Хаця ў “Белай мусе” ёсць проста выдатныя мясціны - з моўнымі знаходкамі, з цудоўнымі дыялогамі, з стылістычнымі перлінамі. Але ўсё гэта знікае, калі кніга прачытаная, і чытач успрымае твор з агульнага ўражання. Плюс абсалютна ніякае завяршэнне рамана. Нібыта аўтар прыйшоў на фініш, і не ведае што сказаць на развітанне.

  У “Мусе” знікла магія і загадка “Аліндаркі”. Магчыма аўтар спрабаваў напісаць больш простую для ўспрымання кнігу – з лінейным сюжэтам, з пазнавальнымі жаночымі героямі, з мэсыджам, які на паверхні і тлумачыцца аўтарам. Але для літаратуры гэта як грэйдэрам прайсціся па палявой дарозе, спрамляючы яе гуллівае віхлянне.

  Праўда, калі б гэтую кнігу напісаў хтосьці іншы, не аўтар “Дзяцей Аліндаркі”, то, відаць, яна ўспрымалася як вялікае дасягненне. Але калі ты ўжо быў на гары, то на пагорку цябе цяжка заўважыць.

  9 понравилось

  0

  761