Рецензия на книгу

• 

  Krysty-Krysty

  28 августа 2019

  Выбери жизнь (Второзаконие, 30: 19)

  Как уже я привыкла, что близнецы в подростковых книгах вымышленные, а волшебство - метафора прощания с детством, то и накрыло меня не только идентичностью-эмпатией к главной героине, но и пыльным проклятием реализма. Получалось воспринимать книгу только через него. И я в нем сначала захлебнулась, а потом - научилась дышать.

  Что я увидела? Одинокий ребенок из о-очень нездоровой семьи. Мать - сумасшедшая не в переносном смысле, но еще не клинического состояния. Отец, очень естественно, от такого счастья дал деру, когда ребенок (дети? я так и не убедилась, что близняшка реальна) только родился, но, что редкость, по крайней мере через 15 годиков пытается позаботиться о дочери, насколько он в состоянии (шокирующая и на первый взгляд лишняя сцена в отеле, подозреваю, необходима из-за чего-то личного у автора, вообще вся книга очень личная). Растят девочку (девочек) бабушка, дедушка и тети. И это знакомо...

  Девушка живет в книгах и в мире фэйри из своих детских игр. Книг упоминается очень, очень много, преимущественно фантастика-фэнтези, постоянно хотелось выписывать названия. А фэйри не увидишь, если смотреть прямо. Они открываются тем, кто верит и умеет видеть. В книге описывается магия, попытки диалогов с волшебным народом, сотрудничество с ними и даже настоящее волшебное противостояние - магическая битва. А я сквозь всю эту призрачную роскошь вижу только одинокую девочку, которая рассказывает себе сказки.

  Сказки о злой матери-ведьме, которая хотела захватить весь мир (что только не придумаешь, когда человек, который должен быть твоей стеной и опорой - бьет тебя в самые болезненные, известные только вам двоим точки). Сказки о невидимых друзьях, которые всегда рядом, если не хватает участника для игры. О неуклюжих попытках привязанности одинокого ребенка и истолковании себе мира: магия привычных домашних вещей, магия связи трех взрослых сестер, магия "безлюдных пространств"; волшебство, чтобы завести друзей - и страдания в рассуждениях, какая доля насилия и неправды сейчас в такой наколдованной дружбе. (И что-то шевелится в глубинах памяти - фантомная боль воспоминания - а я, кажется, тоже как-то так колдовала! Да забыла... да вот вспомнила.)

  Девочка, как чужая, отстраненно смотрит на мир. Пытается притвориться как все: быть удобной племянницей, удачно и неудачно наладить отношения с одноклассницами. Очень по-взрослому, трезво и рассудительно подходит к теме сексуального опыта (читайте, подростки!). Очень по-детски видит магию в быту, общении, природе и явно не хочет, не хочет вырастать, как герой Сент-Экзюпери ("я долго жил среди взрослых, я видел их совсем близко, и от этого, признаться, не стал думать о них лучше").

  Я всегда за сказку. Но мне очень, очень понравилось, как выбирает героиня реальность и взросление (может, правда, это было и излишне дидактически). Не предавая своей сказки, но и не отдаваясь до конца миру фантазии, не поддаваясь на "колдовство матери" (колдовство эскапизма?) и на подростковый зов смерти. Она любит свою сказку, не желает расставаться с фэйри навсегда, но твердо избирает взросление, полную несбывшегося и неизведанного жизнь как она есть.

  Подозреваю, что многим книга покажется утомительной, слишком много упоминаний книг, мало реального волшебства и приключений, мрачно, скучно, странноватая героиня со своеобразной логикой поступков. Поставила бы эту книгу в один ряд с Диана Уинн Джонс - Рыцарь на золотом коне (отзыв), Нир Эллис - Страшные истории для девочек Уайльд (отзыв). Магия вплетена в реальность - то ли она есть, то ли она придумана, не разберешь. Недобрая тень матери, которая пытается манипулировать и выталкивает из реальности в фантазийный мир. Амбивалентный мир фэйри - друзей детства и врагов реальности. Первая любовь как средство от фэйри и стимул, чтобы полюбить собственное взросление. Построение новой семьи из тех людей, которые не по крови, но по духу, действительно близки.

  Па-беларуску...

  Тутака...

  Як ужо я прызвычаілася, што блізняты ў падлеткавых кнігах выдуманыя, а чараўніцтва - метафара развітання з дзяцінствам, то і накрыла мяне не толькі ідэнтычнасцю-эмпатыяй да галоўнай гераіні, але і пыльным пракляццем рэалізму. Атрымлівалася ўспрымаць кнігу толькі так. Я ў ім спачатку патанула, а потым - навучылася дыхаць.

  Што я ўбачыла? Самотнае дзіця з ве-ельмі нездаровай сям'і. Маці - вар'ятка не ў пераносным сэнсе, але яшчэ і не клінічнага стану. Бацька, вельмі натуральна, ад такога шчасця даў лататы, калі дзіця (дзеці? я так і не пераканалася, што блізнятка рэальнае) толькі нарадзілася, але, што рэдкасць, прынамсі праз 15 гадкоў спрабуе паклапаціцца пра дачку, наколькі ён у стане (шакавальная і на першы погляд лішняя сцэна ў гатэлі, падазраю, неабходная з асабістага гледзішча аўтара, уся кніга вельмі асабістая, таму - ок, хай будзе). Гадуюць дзяўчынку (дзяўчынак) бабуля, дзядуля ды цёткі. І гэта знаёмае...

  Дзяўчына жыве ў кнігах і ў свеце фэйры з сваіх дзіцячых гульняў. Кніг згадваецца вельмі, вельмі шмат, пераважна фантастыка-фэнтазі, увесь час хацелася выпісваць назвы. А фэйры не ўбачыць, калі глядзець наўпрост. Яны адкрываюцца тым, хто верыць. У кнізе апісваецца магія, спробы дыялогаў з чароўным народам, супрацоўніцтва з імі і нават сапраўднае чароўнае супрацьстаянне - магічная бітва. А я праз усю гэтую прывідную раскошу бачу толькі самотнае дзяўчо, якое баіць сабе казкі.

  Казкі пра злую маці - ведзьму, якая хацела захапіць увесь свет (што толькі не прыдумаеш, калі чалавек, які мусіў бы быць тваёй сцяной і апорай - б'е цябе ў самыя балючыя, вядомыя толькі вам дваім кропкі). Казкі пра нябачных сяброў, якія заўсёды побач, калі не хапае ўдзельніка для гульні. Пра няўклюдыя спробы прывязанасці адзінокага дзіцяці і вытлумачэнне сабе свету: магія звыклых хатніх рэчаў, магія сувязі трох сталых сясцёр, магія "бязлюдных прастораў", чараўніцтва, каб завесці сяброў - і доўгія пакуты разваг, якая дзель змусу і няпраўды цяпер у такім начараваным сяброўстве. (І нешта варушыцца ў глыбінях памяці - фантомны боль успаміну - а я ж, здаецца, таксама неяк так чаравала! дый забылася... а вось успомніла).

  Дзяўчо як чужаніца адхілена глядзіць на свет. Спрабуе прыкінуцца як усе: быць зручнай пляменніцай, удала і няўдала наладзіць стасункі з аднакласніцамі. Вельмі па-даросламу, цвяроза і разважліва падыходзіць да тэмы сэксуальнага досведу (чытайце, падлеткі!). Вельмі па-дзіцячы бачыць магію ў побыце, стасунках, прыродзе і яўна не хоча, не хоча вырастаць, як герой Сэнт-Экзюперы ("я доўга жыў сярод дарослых, я бачыў іх зусім побач, і ад гэтага, прызнацца, не стаў думаць пра іх лепш").

  Я заўсёды за казку. Але мне вельмі, вельмі спадабалася, як выбірае гераіня рэальнасць і сталенне (можа, праўда, гэта было і залішне дыдактычна). Не здраджваючы сваёй казцы, але і не аддаючыся да канца свету фантазіі, не паддаючыся на "вядзьмарства маці" (вядзьмарства эскапізму?), на падлеткавыя поклічы смерці. Яна любіць сваю казку, не хоча развітвацца з фэйры назаўсёды, але цвёрда абірае сталенне, поўнае нязбытнага і нязведанага жыццё як яно ёсць.

  Падазраю, што многім кніга падасца нуднаватай, зашмат згадак кніг, мала рэальнага чараўніцтва, змрочна, сумна, дзіўнаватая гераіня з своеасаблівай логікай учынкаў. Паставіла б гэтую кнігу ў адзін шэраг з Диана Уинн Джонс - Рыцарь на золотом коне , Нир Эллис - Страшные истории для девочек Уайльд . Магія ўплеценая ў рэальнасць - ці яна ёсць, ці яна прыдуманая, не разбярэш. Нядобры цень маці, які спрабуе маніпуляваць і саштурхоўвае з рэальнасці ў фантазійны свет. Амбівалентны свет фэйры - сяброў дзяцінства і ворагаў рэальнасці. Першае каханне як сродак ад фэйры і стымул, каб палюбіць уласнае сталенне. Пабудова новай сям'і з тых людзей, якія не па крыві, а па духу, сапраўды блізкія.

  36 понравилось

  1

  783