Чорны абеліск

Курс долара — як смерць. Ты не можаш яго пазбегнуць.

Насамрэч разважаць пра вайну могуць толькі забітыя — яны адны перажылі яе да канца.

— Бедачына! Але радуйся! Я думаю, ты становішся дарослым!

— А калі становяцца дарослымі?

Ліза раздумвае.

— Калі больш думаюць пра сябе, чым пра іншых, — адказвае яна хрыпла і захлопвае акно.

— Чаму людзі выглядаюць зусім інакш, калі яны мёртвыя? — пытае Вільке. — Нават блізняты.

— Бо яны больш не перакрыўленыя, — адказвае Курт Бах.

Вільке перастае жаваць.

— Чым?

— Жыццём, — кажа маніст.

— Не ігнаруйце мудрасць царквы! Гэта адзіная дыктатура, якая трымаецца на працягу дзвюх тысяч гадоў.

Але, магчыма, гэта закон сусвету: калі мы нарэшце чамусьці навучаемся, то ўжо занадта старыя гэтым пакарыстацца.

Ізабэла павярнулася да мяне спінай. Яна больш не смяецца.

— Чаму не ўсе людзі шчаслівыя? — шэпча яна.

— Не ведаю. Магчыма, таму што Богу іначай было б сумна.

— Не, — кажа яна хуценька. — Не таму.

— Чаму ж тады?

— Таму што ён баіцца.

— Баіцца? Чаго?

— Калі ўсе будуць шчаслівыя, нікому не патрэбен будзе Бог.

Дзіўна, думаю я, мы ж бачылі на вайне так шмат смярцей і ведаем, што больш за два мільёны з нас без патрэбы загінулі, чаму ж мы так рэагуем на адну-адзінюсенькую смерць, а пра два мільёны ўжо амаль забыліся? Напэўна, таму, што адна — гэта заўсёды смерць, а два мільёны — толькі статыстыка.

«Пра што мы тут увогуле гаворым? — думаю я. — Хіба жыццё — гэта не тое, што за акном: залатое, і зялёнае, і ціхае ва ўздыхах і выдыхах паравін года? Як мы ўхітраемся ўсё гэта сапсаваць?»

У нашай любімай бацькаўшчыне лёгка трапіць у здраднікі.