Қар қызы кім: орындалмас арман ба, әлде елес пе?
Оралхан Бөкейдің «Қар қызы» повесі — адамды сиқырлы да қатал суық атмосферасымен бірден баурап алатын, бірақ соңында аздап сұрақ қалдыратын өте ерекше шығарма. Оқиға ортасында қалың қарды жарып, ауылға жол салуға шыққан үш түрлі мінезді кейіпкердің қиын сапары тұрады. Автор Алтайдың қаһарлы қысы мен аязын сондай шынайы суреттегені сонша, оқырман кейіпкерлермен бірге үсіп бара жатқандай күй кешеді. Бұл сапар арқылы әрбір кейіпкердің ішкі дүниесі, қорқынышы, батылдығы мен шынайы адамгершілік болмысы толықтай ашылады. Шығарма тек табиғат пен адамның айқасы емес, сонымен бірге арман, үміт, жалғыздық және әркімнің қол жеткізгісі келетін биік мұраты туралы терең ой қозғайды. Повестегі мистикалық сюжет пен арманға айналған Қар қызының бейнесі кітапқа ерекше жұмбақ өң береді. Оралхан Бөкейдің сөз саптауы мен шебер тілі оқырманды алғашқы беттерден-ақ баурап алып, соңына дейін дертіп отырады. Дегенмен, кітапқа толық 5 балл қоймауымның басты себебі — оның тым мұңлы әрі соңының тым ашық қалғандығында. Реализмнен қиял-ғажайып элементтерге тым қатты ауысып кетуі кейбір сұрақтардың басын ашық қалдырып, нақты түйінді күткен оқырманды аздап тосылтып тастайды. Шығарманың соңғы жағындағы асығыстық пен бұлыңғырлық басталған қарқынды сәл бәсеңдеткендей әсер береді. Соған қарамастан, бұл — адамды терең ойға батыратын және ұзақ уақыт бойы естен кетпейтін мықты қазақ прозасының үлгісі. Кітап суық кештерде көрпеге оранып алып, баппен оқуға өте қолайлы. Сондықтан шығарма өзінің ерекше стилі мен мағынасы үшін 5-тен 4 деген әділ бағаға толықтай лайық.
1 понравилось
