Жэтон на метро

Новы раман Андрэя Федарэнкі «Жэтон на метро» знешне нібыта працягвае прыгодніцкую тэму двух яго папярэдніх кніг, «Афганскай шкатулкі» і «Шчарбатага талера» (паводле апошняга на «Беларусьфільме» зняты тэлевізійны міні-серыял), толькі разлічаны не на падлеткаў, а на дарослых. У межах крымінальнай гісторыі ў рамане арыгінальна разгортваецца вечны сюжэт злачынства і пакарання.

Рейтинг LiveLib

4,2

60 оценок

5
42%
4
48%
3
8%
2
2%
1
0%

Ваша оценка

Прочитали 68Хотят прочитать 46

Рецензии

xbohx25 мая 2020 г.
Андрэя Федарэнку ў беларускай літаратуры заўсёды адзначаюць, як выдатнага стыліста. Гэта адзін з нашых найлепшых сучасных празаікаў, а таксама адзін з маіх любімых беларускіх аўтараў. Гэтым разам ён вырашыў паспрабаваць сябе ў якасці аўтара дэтэктываў, і ў яго гэта бліскуча атрымалася.
Я, і многія прыхільнікі творчасці Андрэя Федарэнкі, ужо даўно чакалі ад любімага аўтара выхаду паўнавартаснага рамана. Бо ў 2018 годзе быў апошні зборнік кароткай прозы, дагэтуль яшчэ некалькі, а хацелася б чаго-небудзь цэльнага, маштабнага. Вось нарэшце ў часопісе «Дзеяслоў» з’явіўся гэты раман, а праз некаторы час выйшаў асобнай кнігай у выдавецтве «Мастацкая літаратура».
На першай жа старонцы аўтар паказвае нам, у рэчышчы якога жанру будуць разварочвацца далейшыя падзеі: «амаль усе крымінальныя гісторыі пачынаюцца з пратакольнай даты».
Галоўным героем пісьменнік зрабіў даволі блізкую сабе паводле роду заняткаў асобу. Віктар Рак хаваецца пад творчым псеўданімам і працуе ў літаратурнай сферы: вядомы ў першую чаргу, як паэт, вершы якога нават у школе праходзяць. А таксама ён працуе ў рэдакцыі. Жыццё гэтага амаль 50-гадовага мужчыны было адносна спакойным і размераным. Творчасць, праца. Нікога з родных у жывых не засталося, сям’і няма. Жыве сабе спакойна на сваім шостым паверсе. Плануе заняцца прозай.
Але ўсё змяняецца ў цёплы ліпеньскі вечар пасля званка стацыянарнага тэлефона. Віктар адзначае, што хатні тэлефон у яго звязаны выключна са стратамі, бо званком на яго паэту паведамлялі пра смерці бацькоў і сваякоў. Але, здавалася б, ужо няма каму роднаму паміраць, і ўсё роўна Віктар нічога добрага ад званка не чакае.
Званок Віктару быў ад Лены Міхайлоўскай, яго захаплення маладосці. 18 гадоў таму ён выступаў як паэт у паліграфічным каледжы, дзе і сустрэў гэтую маладую і сімпатычную студэнтку-завочніцу. Вядома ж, сур’ёзных адносін у іх не было, так, караценькія рамантычныя адносіны. Але пасля іх застаўся цэлы верш «Чаромхавы чад». Лена пачала расказваць Віктару, як склалася яе жыццё: замуж збіраецца, дачка амаль паўналетняя. Вось наконт дачкі яна і тэлефануе, каб пры дапамозе вядомага паэта ўладкаваць яе на журфак.
Вось з гэтага раптоўнага званка і пачынаецца ўся гісторыя, галоўны герой якой, Віктар, будзе даволі ненадзейным апавядальнікам.
У той жа дзень, калі адбыўся гэты званок, у кватэру да Віктара нечакана і без запрашэння завальваецца Стары Анатоль Самусенка, былы выкладчык літаратуры. Прыходзіць не з пустымі рукамі, а з прапановай працы. І гэтая прапанова яшчэ больш раскручвае той механізм, які быў запушчаны званком Міхайлоўскай. Пасля гэтага спакойнае жыццё паэта напаўняецца мноствам нечаканых і дзіўных персанажаў, а сюжэт раскручваецца ўсё больш і больш.
Гэтая кніга ўпэўніла мяне, што калі пісьменнік таленавіты, то для яго не складзе цяжкасцяў звярнуцца да любога літаратурнага жанру. Аказалася, што Федарэнка яшчэ і майстар саспенсу, які ён нагнятае на працягу ўсёй кнігі. Уласна дэтэктывам твор становіцца не з самага пачатку, а крыху далей, калі з’яўляецца канкрэтны персанаж-дэтэктыў. Ён вядзе расследаванне і тут усё згодна з канонамі жанру.
А да гэтага моманту Федарэнка не дае чытачам адпачыць і расслабіцца, як гэта звычайна бывае пры чытанні просценькіх дэтэктываў. Федарэнка дынамічнымі падзеямі рамана прымушае нас напружвацца і заставацца ў трывожным чаканні. Гэта сапраўдны трылер, дзе ты не ведаеш, што адбудзецца ў наступную хвіліну.
Яшчэ раз паўтаруся, што гэта вельмі нечаканы твор ад Федарэнкі. Але і тут застаецца вельмі пазнавальным яго фірмовы стыль: Федарэнка верны сабе ў вытанчаных апісаннях прыроды, у вялікай колькасці разваг пра чалавека і пісьменніцтва, пра лёс Беларусі, беларускай мовы і літаратуры. Іх ён укладвае ў вусны розных персанажаў, але мы разумеем, што праз іх гаворыць сам аўтар.
Напрыклад шмат разважае пра беларускую літаратуру стары выкладчык Самусенка, і выказвае адну думку, з якой немагчыма ў наш час не пагадзіцца:

У нас другое стагоддзе адна і тая ж памылка. Мы думаем, што мова — панацэя. Верым, што калі ўсе загавораць па-беларуску, дык аўтаматычна стануць разумнымі, смелымі і добрымі.
І далей кажа тое ж самае, што я часта чую ад знаёмых, якія чытаюць некаторыя творы сучаснай беларускай літаратуры:

Я людына вжэ стара і, можа быць, сучасную літаратуру не разумею, але здаецца мне, што яна ўсё больш робіцца пісьменніцкай — не ў пераносным, а ў прамым сэнсе: пісьменнікі пішуць для пісьменнікаў.
А я яшчэ і дадам, што не толькі для пісьменнікаў, але і пра пісьменнікаў.
З мінусаў кнігі: яна вельмі хутка заканчваецца. Паводле ўсяго майго папярэдняга апісання можа падавацца, што гэта такі аб’ёмненькі раман. Але не, у кнізе ўсяго 175 старонак. І яе можна прачытаць нават залпам.
Яшчэ адзін мінус, на гэты раз сапраўдны мінус, гэта праблемы з карэктурай. Карэктар у прынцыпе не пазначаны, але ёсць некалькі рэдактараў, якія прапусцілі нешта мнагавата даволі прыкрых памылак, як проста памылак друку, так і сур’ёзных арфаграфічных.
Але кнігу гэта ні ў якім выпадку не робіць горш. Таму вельмі яе раю. Даўнім прыхільнікам творчасці гэтага аўтара будзе прыемна паглядзець на яго з нечаканага боку, а тыя, хто з Федарэнкам яшчэ не знаёмы, лёгка могуць пачаць знаёмства менавіта з гэтага твора. Здаецца, «Жэтон на метро» іх не напужае.

Читать далее
20
1,3K
bastanall21 декабря 2024 г.
Никому не верь, и мне тоже, а эту рецензию вообще не советую открывать
(По-русски ради отчёта в игре, а вообще осторожно, книга на беларускай мове)
Начну немного издалека. Жил-был в Минске один Поэт, и вот однажды бывший Преподаватель познакомил его с Бизнесменом, который писал книгу по беларусской истории, но волновался, что недостаточно хорошо знает беларусский язык, поэтому нуждался в редакторе. В обычной жизни Бизнесмен занимался лесопромышленностью, благодаря чему познакомился на Полесье с одним Лесорубом, который по странному стечению обстоятельств оказался женихом бывшей возлюбленной Поэта, ныне известной как Мать абитуриентки. Ещё в первой главе Мать позвонила Поэту, чтобы попросить помочь Абитуриентке с поступлением, и вот так все они оказались связаны друг с другом. И нет, это не завязка романа «Жетон на метро» — скорее список его действующих лиц, ну знаете, как в пьесе.
Конечно, герои не безымянны, но я специально вывожу их на уровень архетипа: действующих лиц много и первые 150 страниц книги (из 170) ты даже не знаешь, есть ли среди них главный герой. Автор в семи частях (и 26 главах) приподнимает завесу над сюжетом с точки зрения каждого из шести ключевых героев (это Поэт, Преподаватель, Бизнесмен, Лесоруб, Абитуриентка, Мать абитуриентки (= Бывшая)). А потом в последних двух частях вводит ещё двух (Сыщик и Пропавший муж), чтобы читателям жизнь мёдом не казалась.
Читать историю с точки зрения каждого действующего лица было интересно, я и даже не подозревала о чём-то неладном, наслаждаясь тем, как написана книга. Это было так увлекательно, что захотелось рассказать другу об этой книге — и вот тут меня накрыло! Уже почти 90%, а всё ещё непонятно, что происходит!! И как мне об этом рассказать??? Это единственная плохая новость для потенциальных читателей, но даже так — это не недостаток, это жизненная необходимость, чтобы авторская задумка выстрелила — и попала читателю прямо в сердечко. Ничего не поделать, если в процессе кто-то пострадает.
Когда я говорю, что 90% книги ничего не происходит, я не подразумеваю буквально. Речь скорее о том, что намерения героев неясны, все какие-то мутные, никому нельзя доверять, а атмосфера вообще такая, будто сейчас что-то случится — афёра там, убийство или революция, — но ничего не происходит! Когда прольётся обещанная кровь? Кто злодей (если он есть) и в чём его злодеяние? Это похоже на попытки найти в чёрной комнате чёрную ~~кошку~~ «мафию». Это кровавая драма без крови, это детектив без детектива, это революция без свержения власти, это вампир-вегетарианец, ой, нет, он уже из другой истории.
Ещё вчера я бы сказала, что «Жетон на метро» — книга забавная, но не более. Однако сегодня я её дочитала. Последние двадцать страниц изменили всё! Я ошеломлена, слов нет — одни междометия! Оказалось, что здесь трикстер на трикстере едет и трикстером погоняет. Сюжетный твист развернул историю на 180 градусов, и последние страницы я экстренно переосмысливала сюжет, а потом меня пришибло ещё одним твистом, и я до сих пор не оправилась. Так и напрашивается восклицание «Это гениально!», потому что в книге целых два поворотных момента (как будто никогда раньше такого не было), но это заезженно, и Поэт такого не одобрил бы. Тогда пусть будет «неординарный детектив».
Когда упомянутый выше друг спросил, читаю ли я детектив, само слово «детектив» вызвало у меня истерику. Но теперь, дочитав книгу, я убеждена, что это он, правда, не могу привести ни одного аргумента, не заспойлерив сюжетные твисты. И это единственное, что расстраивает. Но я вас предупредила, я даже поделилась своим восторгом — впрочем, лучше не верьте мне, а убедитесь сами. Но ни за что не бросайте книгу, пока не дойдёте до финала!
Говорю на опыте, потому что до 156-й страницы (из 170, напоминаю) я твёрдо хотела бросить читать ну вот сейчас, в конце этого абзаца, нет, после следующего точно брошу! И здесь самое время сделать отступление и рассказать, как вообще ко мне в руки попал «неординарный» беларусский криминальный роман.
Дело было в 2021, когда на одном музыкальном форуме я разговорилась с волонтёркой. Примерно час мы обсуждали состояние и перспективы беларусской литературы — девушка узнала, что я работаю редактором в издательстве, и сразу на эмоциях стала рассказывать, как у них в универе продвигали беллит в массы. Это оказалось интересно. Её специальность вообще не связана с филологией, но беляз — это обязательный предмет для вышки, а преподаватели из её универа оригинально выкрутились из ситуации: те студенты, которые хотели зачёт автоматом, без утомительного посещения семинаров, могли прочитать пять книг из специального списка беллита и после обсуждения прочитанного с преподавателем освобождались от занятий. Список я себе, вестимо, заполучила в течение часа, там оказались и классика, и скрытые шедевры, и хорошая современная литература. Сильнее всего моя новая знакомая нахваливала роман Федоренко, да так сильно, что я там же, не сходя с места, заказала себе эту книгу. Прочитать сразу, правда, не вышло, но книга исправно мозолила глаза на прикроватной тумбочке все три года.
И вот, наконец, настал её звёздный час! Но все 156 страниц я недоумевала, что же так впечатлило ту волонтёрку?.. Как я писала выше, много раз мне хотелось бросить книгу, но каждый раз я вспоминала, с какой страстью мне её рекламировали — и не могла остановиться. Так что, признаюсь честно, моей движущей силой в прочтении этого романа стала не внутрикнижная интрига, а внекнижная реклама. (И хорошо, если для кого-то мой отзыв сможет сделать то же самое…) До первого твиста я даже сомневалась в самое себе: я-то считала, что разбираюсь в людях, что могу отличить хороший (для меня) книжный совет от никудышного, что знаю, в конце концов, человеческий язык, поэтому не могла услышать её слова неправильно!.. Вот до чего я дошла — перестала верить самой себе.
Но последние страницы окупили все страдания. Это феерия! Это тот же самый восторг, что был у той девушки. Я даже перечитала финал дважды, просто чтобы разложить по полочкам истину. Но здесь ничего о ней не расскажу.
Так как я уже сказала, что ничего не расскажу («а пацаны своё слово держат»), то даже под катом спойлеров не будет. Но если вы столь храбры, что заглянули сюда, не читав книгу, то дам вам подсказку: в этом романе всё же есть главный герой, и он — ненадёжный рассказчик. Причём, оба сюжетных твиста обыгрывают его «ненадёжность» кардинально разными способами, поэтому в романе как бы три пласта повествования — словно три разные истории. Как же я рада, что книга такая маленькая — можно безболезненно перечитать её несколько раз всю (а не только два десятка последних страниц).
Если вы дочитали до этого момента, то вы, возможно, уже обеспокоены тем, что никакой полезной информации про эту книгу из моего отзыва не получите. Да, это такая книга, что даже фабульную завязку пересказывать бесполезно, не говоря уже о том, чтобы описывать сюжет — это лишь запутает вас сильнее. Если попытаться описать всю книгу одной фразой, то это будет криминальная зарисовка из жизни беларусской богемы, где героев загадочным образом вовлекают в творческое разрешение некоей загадки — но главная интрига не в том, что случилось на самом деле, а в том, кто кого надурит сильнее. Как говорят беларусы, смакота!..
Напоследок расскажу про название. В первой части, в первой главе на стене висит жетон — он «выстрелит» только в конце, в тех самых твистах, поэтому держите его всё время в голове. Это не простой жетон, а из коллекционного выпуска в честь юбилея минского метро. Вообще такие продаются вместе с обычными, поэтому (при должном упорстве) можно собрать все восемь коллекционных жетонов. Мне повезло, потому что оказалось, что моя подруга уже собрала всю коллекцию, и я смогла её отснять. До последних страниц книги я не знала, какая именно станция метро изображена на этом талисмане, но это и не важно. Даже если герои книги ни разу не проехались на метро (хотя нет, вру, было раза два), жетончик стал самостоятельным символом. Для тех, кто знает, символом чего: красивое название, правда? Последний повод для восторга.
_________________________________
Нікому не давярай, мне таксама, а гэты водгук наогул не раю разгортваць
Водгук па-беларуску
Пачну крыху здалёк. Жыў-быў у Менску нейкі Паэт, і вось аднойчы былы Выкладчык пазнаёміў яго з адным рускім Прадпрыемцам, які пісаў трактат па гісторыі Беларусі, але хваляваўся, што блага ведае нашу мову, таму шукаў дасведчанага рэдактара. У звычайным жыцці Прадпрыемец займаўся лесапрамысловасцю (так, прадаваў наш лес у замежжа), дзякуючы гэтаму ён пазнаёміўся з адным Палясоўшчыкам, які — вось дзіва! — быў жаніхом былой каханкі Паэта, таксама вядомай у кнізе як Маці абітурыенткі. Яшчэ у першай главе Маці патэлефанавала Паэту ды папрасіла дапамагчы Абітурыентцы з уступынымі іспытамі па рэдактарскай справе на журфак. Вось так выявілася, што ўсе яны нейкім чынам звязаныя адно з адным. І не, гэта не завязка “Жэтона на метро” — хутчэй спіс яго дзеючых асоб, ну разумееце, як у п’есе.
Канешне, аўтар не пакінуў герояў без імён, я спецыяльна выводжу іх як архетыпы: дзеючых асоб зашмат і першыя 150 старонак (са 170) ты нават не ведаеш, ці ёсць сярод іх галоўны герой. Аўтар у сямі частках (і 26 главах) дае нам паглядзець на гісторыю вачыма шасці ключавых герояў (то бок, Паэта, Выкладчыка, Прадпрыемца, Палясоўшчыка, Абітурыенткі, яе Маці (=былой каханкі Паэта)). І напрыканцы, у двух апошніх частках, уводзіць яшчэ двух (Дэтэктыва і Мужа, Які Кудысьці Знік), а чаму не, не заўсёды кату масленіца.
Чытаць адну і тую ж гісторыю з пункту гледзжання кожнай дзеючай асобы цікава, я нават не адчувала, што штосьці не так, пакуль атрымлівала задавальненне ад стылю і кампазіцыі. Так займальна, так захапляюча, што я захацела падзяліцца з сябрам гэтай кнігай — і вось калі мяне накрыла! Ужо амаль 90%, а дагэтуль незразумела, што адбываецца!! Пра што тут распавядаць??? Але не пужайцеся, гэта адзіная благая навіна для патэнцыйных чытачоў, і нават калі так — гэта не недахоп, а жыццёвая неабходнасць, каб аўтарская задума стрэліла — і трапіла чытачу напрасткі ў сэрцайка. Нічога не зробіш, калі гэта камусьці сапсуе жыццё.
Калі я кажу, што амаль 90% кнігі нічога не адбываецца, я не маю на ўвазе літаральна. Гаворка хутчэй аб тым, што намеры герояў якіясьці незразумелыя, усе ходзяць якіясьці мутныя, нікому нельга верыць, а атмасфера наогул такая, быццам вось зараз штосьці здарыцца — афёра там, забойства ці рэвалюцыя, — але насуперак чаканням нічога не адбываецца! Дзе абяцаная кроў? Хто злодзей і што ён утварыў? Пачуццё, быццам гуляеш у мафію з сябрамі, ўсе такія добрыя і мілыя — і чаму толькі вядучы не кажа, што мірнае насельніцтва перамагло? Гэта крывавая драма без крыві, дэтэктыў без дэтэктыва, рэвалюцыя без звяржэння ўлады, гэта вампір-вегетарыянец, ой, не, той з іншай гісторыі.
Калі ўчора я бы сказала, што “Жэтон” — кніга забаўная, ды і хопіць з яе, то сёння я ўжо лямантую ад захаплення, бо сёння я яе дачытала. Апошнія дваццаць старонак змянілі ўсё! Я ашаломленая, аж мову адняло. Аказалася, што тут трыкстар на трыкстары едзе і трыкстарам паганяе. Сюжэтны твіст перавярнуў гісторыю дагары нагамі, а апошнія старонкі я хутка-хутка пераасэнсоўвала сюжэт — і ўсё дзеля таго, каб мяне прышыбла яшчэ аднім твістам. Так і просіцца вокліч “Гэта геніяльна!”, але так казаць нельга, бо Паэт такое не ўхваляе. Лады, тады хай будзе “неардынарны дэтэктыў”.
Калі згаданы вышэй сабар запытаў у меня, ці дэтэктыў я чытаю, самое слова “дэтэктыў” давяло мяне да істэрыкі. Але цяпер, калі кніга дачытана, я перакананая, што гэта быў дэтэктыў, вось толькі не магу прывесці ніводнага аргумента, не спойляючы сюжэтныя твісты. І гэта адзінае, што прымушае шкадаваць. Але я вас папярэдзіла, я нават падзялілася захапленнем — хаця не, лепш не верце мне, лепш почытайце самі і пераканайцеся. Але ні ў якім разе не кідайце кнігу, пакуль не даведаецеся фінал!
Кажу з уласнай практыкі, бо да 156-й старонкі (са 170, нагадваю) я рашуча збіралася кінуць чытаць ну вось зараз, у канцы гэтага абзаца, не, пасля наступнага дакладна кіну! І тут час зрабіць адступленне і распавесці, як наогул да мяне трапіў гэты “неардынарны” беларускі крымінальны раман.
Здарылася гэта ў 2021-м, калі на адным музычным форуме я разгаварылася з дзяўчынкай-валанцёркай. Прыкладна гадзіну мы абмяркоўвалі стан беларускай літаратуры — бо дзяўчына даведалася, што я працую рэдактаркай у выдавецтве, і адразу эмацыйна пачала распавядаць, як іх універскія выкладчыкі прасоўваюць белліт у масы. Гэта было цікава. Яе спецыяльнасць не мае сувязі з філалогіяй, аднак мова — абавязковая дысцыпліна ў вышцы, таму выкладчыкі з яе універа выкруціліся з фантазіяй: тыя студэнты, хто жадаў атрымаць залік аўтаматам і не хадзіць на семінары, маглі прачытаць пяць кніг са спецыяльнага спіса белліта і пасля размовы з выкладчыкам вызваляліся ад заняткаў. Спіс я сабе, відавочна, выпрасіла ў тую ж гадзіну, знайшла там і класіку, і таемныя шэдэўры, і годны сучасны белліт. Больш за ўсё новая знаёміца нахвальвала раман Федарэнка, так шалёна, што я, не зыходзячы з месца, замовіла сабе гэтую кнігу. Прачытаць адразу, праўда, не атрымалася, але гэта ж такая драбяза! Дайшлі ж рукі праз тры гады.
І вось наступіў яе зорны час! Але ўсе 156 старонак я не магла зразумець, што так уразіла тую валанцёрку?.. Як я пісала вышэй, шмат разоў я хацела кінуць кнігу, але кожны раз узгадвала, з якім пылам мне яе рэкламавалі — і не магла спыніцца. Шчыра кажучы, гэта не заслуга аўтара, што я скончыла, гэта заслуга якаснай знешней рэкламы. (Мару, што мой водгук зробіць тое ж самае для кагосьці іншага, але хто, шчыра кажучы, чытае водгукі на беларускамоўныя кнігі на Livelib’е?) Да першага твіста я нават засумнявалася ў самое сабе: я ж лічыла, што разбіраюся ў людзях, што магу адрозніць добрую (для мяне) кніжную параду ад шкоднай, што ведаю, у рэшце рэшт, чалавечую мову, таму не магла дачуць яе словы памылкова!.. Вось да чаго дакацілася — не магла больш верыць самой сабе.
Але апошнія старонкі акупілі маё пакутніцтва. Гэта феерычна! Гэта тое самае захапленне, якое было ў той дзяўчыны. Я нават двойчы перачытала фінал, каб уладкаваць сапраўдныя падзеі ў галаве. Але вам больш нічога не расскажу.
Як я ўжо сказала, я больш нічога не раскажу («а сапраўдныя хлопцы трымаюць сваё слова»), таму нават пад катам спойлераў не будзе. Але раз вам хапіла духу паглядзець сюды, не чытаючы кнігу, дам падказку: у гэтым рамане ўсё ж ёсць галоўны герой, і ён — ненадзейны апавядальнік! Больш за тое, абодва сюжэтных твіста абыгрываюць яго «ненадзейнасць» кардынальна супярэчнымі шляхамі, таму ў рамане нібыта тры пласта апавядання — нібыта тры розныя гісторыі. Я вельмі рада, што кніга такая малая — можна бяз болю перачытаць яе некалькі разоў цалкам.
Калі вы дачыталі дасюль, магчыма, вы ўжо хвалюецеся, што нічога карыснага пра кнігу з майго водгука не атрымаеце. Так, у гэтай кнізе нават фабульную завязку няма сэнсу пераказваць, не кажучы ўжо аб тым, каб апісваць сюжэт — гэта толькі заблытае вас. Калі паспрабаваць апісаць кнігу аднім сказам, гэта будзе: крымінальная замалёўка з жыцця беларускай багемы, дзе герояў загадкава ўцягваюць у творчае вырашэнне якойсьці загадкі — але інтрыга не ў тым, што здарылася на самой справе, а ў тым, хто каго надурыць мацней. Як кажуць, смаката!..
Напрыканцы пару слоўцаў пра назву. У першай главе першай часткі на сцяне вісіць жэтон — ён «стрэліць» толькі напрыканцы, у тых твістах, пра якія я казала, таму заўжды памятайце пра яго. Гэта не звычайны жэтон, а адзін з калекцыйнага выпуску ў гонар юбілею мінскага метро. Наогул такія прадаюцца разам са звычайнымі, таму не-немагчыма сабраць усе восем калекцыйных жэтонаў. Ды мне пашансціла, бо мая сяброўка ўжо сабрала камплект цалкам, і я магла яго адфатаграфаваць. Да апошніх старонак я не ведала, якая менатвіта станцыя метро на гэтым талісмане, але гэта і не важна. Нават калі героі кнігі ніколі не карысталіся метро (не, падманула, разы два было), жэтончык стаў самастойным сімвалам. Для тых, хто ведае, сімвалам чаго: ну прыгожая ж назва, так? Апошняя нагода для захаплення.
Читать далее
17
193
nubir26 апреля 2020 г.
Сапраўднае свята! Я пачынаў з твораў Федарэнкі ў 2015, потым чамусьці не дачытаў "Сузіральніка", а тут - ну сапраўдная асалода чытання. Мова, сюжэт. Выдатны камбэк, я лічу!:)
4
625

Все рецензии

Цитаты

Osman_Pasha8 июня 2020 г.
Я б арганізоўваў рэгулярныя экскурсіі ў бальніцы, каб людзі разумнелі і цанілі жыццё. Бо людзі часта лічаць сябе няшчаснымі толькі таму, што не ведаюць, якія яны шчаслівыя.
7
580
xbohx27 апреля 2020 г.
На свеце толькі дзве сапраўдныя непрыемнасці: першая — не дабіцца чаго хацеў, другая — дабіцца чаго хацеў.
4
473
imaginative_man1 октября 2023 г.
Дзіўна, што нас палохае будучая смерць, але не палохае мінулая.
3
228