Гэтых людзей, на якіх пратрымалася беларушчына ў 60-х – 70-х – 80-х – не так і шмат. Можна сказаць нават, іх была жменька. Сярод іх нямала зусім непрыкметных, сціплых людзей, якія так і засталіся ў цені айчыннай гісторыі. Звычайна гэтыя людзі працавалі выкладчыкамі ў мастацкіх навучальных установах – у тагачасным тэатральна-мастацкім інтытуце, мастацакіх вучэльнях. Варта тут згадаць паэта Барыса Жанчака, які па сканчэнні філалагічнага факультэта Белдзяржуніверсітэта працаваў выкладчыкам беларускай мовы і літаратуры ў Рэспубліканскай школе па музыцы і выяўленчым мастацтве для адораных дзяцей. Менавіта й ён таксама прычыніўся да таго, што беларускамоўнасць сярод беларускіх мастакоў сталася патрэбай для далучэння да нацыянальных каранёў.
Бадай гэта самы невядомы паэт нашага часу, які варты быць класікам. Выдаўшы ў выдавецтве “Мастацкая літаратура” ў 1993 годзе сваю першую кнігу, ён больш практычна не друкаваўся. І гэтая, другая афіцыйная, ягоная кніга “Хлеб веры” выйшла праз год пасля смерці паэта, дзякуючы руплівасці жонкі - славутай спявачкі, хормайстра і кампазітаркі Ларысы Сімаковіч.
Увогуле сёння надрукавана зусім-зусім невялікая частка паэтычнай спадчыны Барыса Жанчака. Сапраўднае адкрыццё паэта чакае нас яшчэ наперадзе.
Рукапіс кнігі “Хлеб і вера” паэт падрыхтаваў сам. І нават перадаў свайму сябру мовазнаўцу Пятру Садоўскаму, каб ён напісаў прадмову. Прадмову той напісаў, але аўтар зборніка яе ўжо не пабачыў.
Кніга гэтая дзвухмоўная – напісаная па-беларуску і па-расейску. Вершы падаюцца як бы ў дзвух моўных версіях, хаця гэта не ёсць дакладны пераклад на расейскую мову, хутчэй, як сам Жанчак тлумачыць ва ўласнай прадмове, гэта “варыяцыі ў лоне іншай мовы на азначаную тэму”. Чаму кніга дзвухмоўная Жанчак тлумачыў наступным чынам: “Неистребимое имперское «чувство превосходства» обедняет россиянина. Если уж мы, восточные славяне, близки – давайте уважать и ценить духовное богатство каждой нации».
Ягоная паэзія – гэта чыстая лірыка, з вялікім дамешкам філасофскага зместу. Гэтыя вершы пісаў сталы чалавек і яму не патрэбна было вылузвацца са скуры, каб нешта даказваць і пераконваць. Чалавек, які пагадзіўся быць у цені, ці нават сам абраў сабе такую ролю.
мушу заставацца невядомым каб не перасьмягла вашая надзея што Паэзія блукае недзе спаміж нас
Так ён тлумачыць у вершах свой выбар невядомасці. І слова “Паэзія” тут у яго пішыцца з вялікай літары. То-бок, паэзія для яго не проста нейкае хобі, ці занятак для душы – а значна большае, штосьці сакральнае.
Не ведаю, ці верыў ён у тое, што яго паэзія з часам выйдзе на шырокі абсяг і набудзе вядомасць. Магчыма недзе ў душы верыў. Але ніводным словам у гэтым зборніку не прагаварыўся.
адно ў прагрэсу яміне-гары наўрад ці высеку сваю прыступку мяне ў хаўрус не возьмуць змагары: не разбуру не зьвергну не прыстукну
Паэт успрымае сваё жыццё як часьцінку гэтага свету, якая проста натуральна ў ім прысутнічае, захапляецца гэтай прысутнасцю, але ведае, што яна часовая.
цячэ маё жыццё як рэчка праз лугі пад сонейкам лісьцё стуляе берагі туды ў нязнаны стан жыцьцё мяне імчыць дзе вольны акіян дзе варта адпачыць
14 понравилось
