Известные писатели и пенитенциарная система
- 960 книг
Ваша оценкаРейтинг LiveLib
5,0
2 оценки
- 5100%
- 40%
- 30%
- 20%
- 10%
Ваша оценкаПрочитали 3Хотят прочитать 8
Рецензии
Torvald55 июня 2018 г.Читать далееГэтая кніга вяртае ў беларускую літаратуру паэта, крытыка, празаіка 20-30-х гадоў мінулага стагоддзя Алеся Дудара. Ранейшыя зборнікі, якія пабачылі свет у 1954 і 1984 гадах, не давалі дакладнага ўяўлення пра літаратурную спадчыну пісьменніка. Гэта і зразумела, бо выходзілі ў савецкі час і былі ўкладзены з улікам тагачаснага ідэалагічнага дыктату. Дудар быў тройчы арыштаваны, абвінавачаны ва ўдзеле Саюза вызвалення Беларусі і расстраляны ў "чорную ноч" 30 кастрычніка 1937 года, разам са 132 прадстаўнікамі беларускай інтэлектуальнай эліты, сярод якіх былі 22 пісьменнікі.
Гэтую найноўшую кнігу Алеся Дудара ўклала вядомая даследчыца беларускай літаратуры Ганна Севярынец і ўключыла ў яе не толькі лепшае з паэзіі, прозы, крытыкі і перакладаў, але і некаторыя лісты, дакументы, аўтабіграфію і нават паказанні па справе Саюза вызвалення Беларусі. Такім чынам чытач мае магчымасць дазнацца падрабязнасці пра асабістае жыццё пісьменніка, пра ягоныя перакананні, рызыкоўныя ўчынкі, жыццёвыя памылкі і таемныя мары. Але перадусім пісьменнік любіў сваю родную Беларусь і ўсяляк імкуўся паўплываць на тое, каб Беларусь рабілася па-сапраўднаму беларускай. Бадай ніхто з тагачасных беларускіх пісьменнікаў не рабіў гэта так смела і рызыкоўна. Менавіта гэтая ягоная рызыкоўнасць і не давала шансаў Алесю Дудару ўратавацца ў тагачасных жорнах крывавага тэрору. Верш "Пасеклі край наш папалам..." стаў той апошняй кропляй, якая прадвызначыла трагічны лёс пісьменніка.
У гэтай кнізе Алесь Дудар паўстае жывым, маладым чалавекам, які марыць пра сапраўднае каханне і пра годнае жыццё ў роднай краіне. Некаторыя тэксты, змешчаныя ў кнізе, раней згадваліся ў літаратуразнаўчых працах у адмоўным кантэксце. Але пазнаёміўшыся з імі, разумееш, што гэтая ацэнка была суб'ектыўнай і адлюстроўвала ранейшыя літаратурныя спрэчкі і асабістыя непрыхільнасці.
Увогуле кніга перадусім дэманструе літаратурны патэнцыял Алеся Дудара, які напоўніцу так і не раскрыўся.
І прыканцы варта адзначыць выдатную працу ўкладальніцы кнігі Ганны Севярынец. Яна не толькі пазбірала публікацыі Дудара з тагачасных ягоных кніг і з перыёдыкі, але і знайшла прыватны архіў пісьменніка, у якім аказалася шмат цікавага. Гэта, напрыклад, дазволіла ўпершыню надрукаваць цалка пераклад Дудара паэмы Аляксандра Пушкіна "Яўгеній Анегін". Часам так здараецца, што рукапісы не гараць.
11420
Цитаты
akrav_azlani14 марта 2019 г.Читать далее*
Пасеклі край наш папалам,
Каб панскай вытаргаваць ласкі.
Вось гэта — вам, а гэта — нам,
Няма сумлення ў душах рабскіх.І цягнем мы на новы строй
Старую песню і чужую:
Цыгане шумнаю талпой
Па Бесарабіі качуюць...За ўсходнім дэспатам-царком
Мы бегаем на задніх лапах,
Нью-Ёрку грозім кулаком
І Чэмберлена лаем трапна.Засыплем шапкамі яго,
Ура, ура — патопім ў соплях.
А нас тым часам з году ў год
Тут прадаюць ўраздроб і оптам.Мы не шкадуем мазалёў.
Мы за чужых праклёны роім,
Але без торгу і без слоў
Мы аддаем сваіх герояў.Не смеем нават гаварыць
І думаць без крамлёўскай візы,
Без нас ўсё робяць махляры
Ды міжнародныя падлізы.Распаўся б камень ад жальбы
Калі б ён знаў, як торг над намі
Вядуць маскоўскія рабы
З велікапольскімі панамі.О, ганьба, ганьба! Ў нашы дні
Такі разлом, туга такая!
І баюць байкі баюны
Северо-Западного края...Плююць на сонца і на дзень.
О, дух наш вольны, дзе ты, дзе ты?
Ім мураўёўскі б гальштук ўздзець,
Нашчадкам мураўёўскім гэтым...Але яшчэ глушыце кроў.
Гарыць душа і час настане,
Калі з-за поля, з-за бароў
Па-беларуску сонца гляне.Тады мы ў шэрагах сваіх,
Быць можа, шмат каго не ўбачым.
З тугою ў сэрцы ўспомнім іх,
Але ніколі не заплачам.А дзень чырвоны зацвіце,
І мы гукнем яму: «Дабрыдзень».
І са шчытом ці на шчыце
Ў краіну нашу зноў мы прыйдзем.[1928]
1202
Подборки с этой книгой
Страчанае пакаленне
- 10 книг
Другие издания
