Зенит

...Усе дзяўчаты трацілі галовы ад свайго камсорга, а ён толькі і ведаў адно — выхоўваць іх.

Ваенны твор, у якім няма амаль ніякіх баявых дзеянняў. Зенітчыкі паволі перасоўваюцца па Карэльскім фронце перад самым перамір"ем з фінамі, затым іх перакідваюць на Першы Беларускі, але і там яны проста едуць па вызваленай тэрыторыі, знаёмяцца з польскімі і нямецкімі гарадамі. Бывае, што бамбёжка пачнецца або хто на міне падарвецца, але асаблівых прыкмет вайны не назіраецца. Затое сярод зенітчыкаў шмат дзяўчат, і вакол кожнай закручваецца большая ці меншая інтрыга. Маладзенькі камсорг Павел Шыянок для іх сябра, дарадца, абаронца і г.д. Таму ён заўсёды ў курсе падзей і ўвагі. Мне падалося, што нейкай ідэі ці агульнага "стрыжня" раману не хапае. Было б больш арганічна напісаць некалькі цікавых апавяданняў на аснове жыццёвых гісторый, якія ў ім расказаны. Пра прыгажуню-карэлку Ліку, з-за якой разгарэліся страсці з дуэлямі, і ніхто з прэтэндэнтаў на яе руку не здагадаўся, што жанчына яна замужняя, з дзіцем. Пра непрыгожую доктаршу Пахрыцыну, якая застрэлілася з-за нявернасці выбранніка. Урэшце, пра няўрымслівую польку Ванду, якая "назначыла" камсорга Шыянка сваім суджаным. Урэшце, справа дайшла б да вяселля, калі б Ванда не ўцякла на перадавую і не страціла там руку. Пасля гэтага яна сама адправіла жаніха ў адстаўку, хоць і кахала яго. А праз шмат гадоў нарадзіла дзіця "для сябе", ад сябра Паўла, бо былы камсорг і тут не змог ёй нічым дапамагчы. Своеасаблівы, дарэчы, падыход быў да байцоў з боку прадстаўнікоў "прапагандысцкага фронту". Здаецца, па-чалавечы распытвалі людзей пра іх сям"ю, даваеннае жыццё, але пры гэтым трымалі ў галаве думку: "А як гэта выкарыстаць у выхаваўчай рабоце?". Аповед пра падзеі ваеннага часу перамяжаецца з эпізодамі жыцця тых жа героў праз сорак год — у 80-х Шыянок разважае аб пагрозе ядзернай вайны, ўзгадвае забойства Індзіры Гандзі, польскую "Салідарнасць" і г.д. Калі ствараўся раман, такія штрыхі, пэўна, павінны былі надаць яму актуальнасць, а зараз выглядаюць зусім устарэлымі.