Игра на разных барабанах

Вот уж не знаю, дело тут в мастерстве автора или моей неприкрытой нелюбви к рассказам, но общее впечатление от книги оказалось крайне смазанным и размытым. Сродни той смазанности, которую Токарчук не раз описывает в своих рассказах сама. Мне были скучны и непонятны многие герои. Ситуации, в которые загоняла их автор, как мне казалось, не раскрывали ничего нового в их характерах. Во всяком случае не давали мне никакой пищи для размышлений.

Мне сложно выделить какой-то понравившийся рассказ. Названия уж точно стерлись из памяти. А то, что осталось, то есть то, что поразило больше всего, это как раз то, что не понравилось. Женщина, мечтающая быть куклой для девочек, служащий ЦК, успокаивающийся в процессе гадания, писательница, не рискующая играть с кукольным домиком. Возможно, антипатия связана с тем, что большинство героев - люди терзаний и размышлений, а не действия.

Но было и то, что понравилось. А именно - места. Я вообще люблю книги за то, что могу в них узнавать знакомую мне географию, а путешествия - за встречу с тем, о чем читала. Недавно я посетила Варшаву, потому названия улиц были связаны еще и с кафешками, где сидели, сценками из уличной жизни, подсмотренными случайно, фразами, брошенными любимым человеком. Потому географическая часть книги спасала меня от уныния и немного стимулировала чтение. Хотя и не очень сильно.

Этот сборник, не смотря на то, что рассказы тематически и по настроению никак не связаны, читать надо не прерываясь, а не с перерывами по несколько дней, как вышло у меня - есть в нем нечто объединящее. Что? Пока не перечитал заново, без перерывов, затрудняюсь сказать. Несколько цитат себе на память.

Gdyby Bóg rzeczywiście istniał, jak wytłumaczyłby się z tego wszystkiego?

Bardzka Szopka… Można by jednak znaleźć pewien wzór czy ideę, gdyby w przyszłości ktoś chciał ją zrekonstruować. Musiałoby w niej być wszystko. Bo skoro boskie narodziny dzieją się zawsze i wszędzie, skoro dotyczą każdej najmniejszej rzeczy, każdego wydarzenia — to nagle staje się oczywiste, że to nie moment narodzenia Boga trzeba przedstawić światu, lecz odwrotnie — cały świat przedstawić narodzeniu, przyprowadzić świat pod drzwi szopki i wpro- wadzać do niej po kolei wszystko — każdy przedmiot, każdą najmniejszą rzecz, każdego człowieka stawiać przed obliczem Dzieciątka i mówić: oto on, Jan czy jakaś Marysia, jakiś Paweł czy Thomas, poznajcie się.

żadna rzecz nie istnieje od początku do końca, dopóki nie ma swojej historii.

zbawienie przez podróż

Drukują fałszywe gazety, w których opisują świat tak, jak się im podoba. Zmuszają nas, żeby wierzyć w coś, co nie istnieje i zaprzeczać temu, co oczywiste. I my to robimy.

Lepiej być porzuconym niż porzucić — Bycie porzuconym dodaje siły.

… makijażem, który zamieniał twarz w konstelację oczu, brwi i ust, doskonale niezależnych plam, jak w masce

Jesień nie mogła się skończyć. Wciąż wisiało nad miastem ciepłe powietrze, więc liście żółkły powoli, opierając się spadaniu. … Może to będzie ten jedyny rok w historii — zgodnie przecież z warunkami prawdopodobieństwa — że tym razem zima nie przyjdzie

Jest tylko to, w co się wierzy, że jest.

Wszystkie kobiety, prędzej czy później, opowiedzą sobie, jak chodziły w ciąży i jak rodziły. Tak to już jest.

Spotykałam innych, takich jak ja, i spędzałam z nimi przezroczysty i płytki czas na rozmowach. Umawiałam się na następny wieczór, ale nigdy nie byłam pewna, czy tam się zjawię. Co za ulga stać się chociaż przez chwilę kim innym.