Рецензия на книгу
Тигролови
Багряний Іван
Ksienija26 июля 2025 г.Калі героя сілай вырываюць з радзімы, і ён не можа вярнуцца
Калі героя сілай вырываюць з радзімы, і ён не можа вярнуцца
Такую сітуацыю апісвае ўкраінскі пісьменнік Іван Баграны ў прыгодніцкім рамане «Ціграловы» 1944 года. Гісторыя часткова аўтабіяграфічная.
Галоўны герой, украінец Грыгорый Мнагагрэшны (Григорій Многогрішний), уцякае з цягніка, які вёз яго ды іншых рэпрэсаваных ў сібірскі ГУЛАГ. Уцякае з-пад строгага індывідуальнага нагляду маёра.
«Дев'яносто дев'ять шансів проти одного було за те, що від нього залишаться самі шматки, але стрибнув»Перажыўшы тыдні ў суровым таёжным лесе, Грыгорый трапляе ў сям’ю Сіркаў. Сіркі — таксама ўкраінцы, нашчадкі калісьці сасланых і вывезеных людзей. Яны выжылі, прыстасаваліся і нават знайшлі сваю справу ў паляванні на ціграў.
Грыгорыю сям’я хутка стае як родная. Блізкасць украінцаў дома і тут падкрэсліваецца супадзеннем імёнаў: родную сястру Грыгорыя завуць Наталька і маладых дзяцей Сіркаў таксама завуць Грыгорый і Наталля.
Але, нават уладкаваўшы жыццё, перасяленцы помняць «тую Украіну». Маці сям’і ўздыхае:
«От я тут живу вік, а волошок тут не бачила. А там я з них, та барвінку, та з чорнобривців вінки на Купала плела. Нема їх тут. І васильків нема тут… Зберігся пучечок, з України завезений — якось нові переселенці подарували, — і пахнуть вони рідним краєм, тією Україною…»Назву і цантральны вобраз твора — ціграловаў — можна разглядаць па-рознаму. З аднаго боку Грыгорый уцёк з цягніка, які аўтар параўноўвае з цмокам, а потым стаў паляўнічым на ціграў. Гэта пра тое, як чалавек здольны не толькі выжыць, але і перамагчы ў двубоі з чымсьці непараўнана больш магутным — гіганцкай савецкай карнай сістэмай, напрыклад.
«А кінчали вони неодмінно піснею про мисливця. Це тутешня, зеленоклинська. І знаменита вона тим, що її тут співають усі і кожен по-своєму — українці, москалі, білоруси і навіть тунгузи. І у всіх вона виходить однаково гарно»З іншага боку: маёра, які вышукваў уцекача, таксама называюць «професійний тигролов», параўноўваючы ўжо герояў з дзікімі непакорнымі жывёламі, здольнымі зламаць правілы і ператварыцца з ахвяр у паляўнічых. Бо
«сміливі завжди мають щастя»388