Рецензия на книгу

• 

  Ksienija

  26 июля 2025

  Калі героя сілай вырываюць з радзімы, і ён не можа вярнуцца

  Калі героя сілай вырываюць з радзімы, і ён не можа вярнуцца

  Такую сітуацыю апісвае ўкраінскі пісьменнік Іван Баграны ў прыгодніцкім рамане «Ціграловы» 1944 года. Гісторыя часткова аўтабіяграфічная.

  Галоўны герой, украінец Грыгорый Мнагагрэшны (Григорій Многогрішний), уцякае з цягніка, які вёз яго ды іншых рэпрэсаваных ў сібірскі ГУЛАГ. Уцякае з-пад строгага індывідуальнага нагляду маёра.

  
  «Дев'яносто дев'ять шансів проти одного було за те, що від нього залишаться самі шматки, але стрибнув»

  Перажыўшы тыдні ў суровым таёжным лесе, Грыгорый трапляе ў сям’ю Сіркаў. Сіркі — таксама ўкраінцы, нашчадкі калісьці сасланых і вывезеных людзей. Яны выжылі, прыстасаваліся і нават знайшлі сваю справу ў паляванні на ціграў.

  Грыгорыю сям’я хутка стае як родная. Блізкасць украінцаў дома і тут падкрэсліваецца супадзеннем імёнаў: родную сястру Грыгорыя завуць Наталька і маладых дзяцей Сіркаў таксама завуць Грыгорый і Наталля.

  Але, нават уладкаваўшы жыццё, перасяленцы помняць «тую Украіну». Маці сям’і ўздыхае:

  
  «От я тут живу вік, а волошок тут не бачила. А там я з них, та барвінку, та з чорнобривців вінки на Купала плела. Нема їх тут. І васильків нема тут… Зберігся пучечок, з України завезений — якось нові переселенці подарували, — і пахнуть вони рідним краєм, тією Україною…»

  Назву і цантральны вобраз твора — ціграловаў — можна разглядаць па-рознаму. З аднаго боку Грыгорый уцёк з цягніка, які аўтар параўноўвае з цмокам, а потым стаў паляўнічым на ціграў. Гэта пра тое, як чалавек здольны не толькі выжыць, але і перамагчы ў двубоі з чымсьці непараўнана больш магутным — гіганцкай савецкай карнай сістэмай, напрыклад.

  
  «А кінчали вони неодмінно піснею про мисливця. Це тутешня, зеленоклинська. І знаменита вона тим, що її тут співають усі і кожен по-своєму — українці, москалі, білоруси і навіть тунгузи. І у всіх вона виходить однаково гарно»

  З іншага боку: маёра, які вышукваў уцекача, таксама называюць «професійний тигролов», параўноўваючы ўжо герояў з дзікімі непакорнымі жывёламі, здольнымі зламаць правілы і ператварыцца з ахвяр у паляўнічых. Бо

  
  «сміливі завжди мають щастя»

  3 понравилось

  105