Рецензия на книгу

• 

  lapa_lipa7 ноября 2023 г.

  – Па што ідзеш, воўча? – Па астатняе.

  Заўважыла кнігу я праз Прэмію Ежы Гедройца за найлепшую прозу на беларускай мове ў 2020, якой была ўганараваная.

  Балотная казка Евы Вежнавец (Сьвятланы Курс) распавядае пра алкагалічку сярэдніх гадоў Рыну, якая зь неахвотай вяртаецца ў беларускую глушэчу на пахаваньне сваёй бабкі-варажбіткі. Адбываецца гісторыя праз сьветапогляд вельмі траўматызаванага чалавека, які так і ня змог прыстасавацца да сучаснага жыцьця.

  Калі старая Рыны дажывала жыцьцё, яна займалася чужымі ў дамах шчасьлівай старасьці на Захадзе. Дома Рыне выпадзе не пазьбежнае – нырнуць ва ўспаміны былога. Былога беларускай зямлі.

  Усе падзеі й апісаньні меюць пад сабою падмурак рэальных людзей. Вежнавец пастаралася не прапусьціць ні воднага слова зь мясцовай любацка-слуцкай гаворкі. Атрымалася сакавіта, нібыцца асобны літаратурны аўтэнтычны напрамак. Паводле аднаго зь интэрв’ю, Вежнавец да шасьці гадоў зусім не размаўляў па-руску й расла сярод дарослых нават 1900-х гадоў нараджэньня. Упершыню са дзіўленьнем чытала слова «уёска».

  Шчыра кажучы, я суткі не магла да канца зразумець сваё стаўленьне да кнігі… Але ўсё ж такі зразумела. Галоўным героем выступае не чалавек. Выступае боль яго народу.

  Кожнае слова ў кнізе будзе інтуітыўна зразумела кожнаму беларусу. Мне здаецца, што нават замежнік на іншай мове не зможа ўвогуле адчуць кнігу, бо яна перакладу не належыць. Ды й навошта? Мяркую, што яе й ня трэба перакладаць, яна павінна застацца толькі для беларускаў, як штосьці запаветнае.

  6

  1,5K