Птушка ўва мне ляціць, куды захоча

Што рабіць, калі здаецца немагчымым жыць так, як чакаюць ад цябе іншыя? Што рабіць, калі адзіны, хто разумее цябе, памірае? Калі ты знаходзішся між дзяцінствам і дарослым жыццём, калі не можаш апісаць свае жаданні словамі? На пачатку 1900-х у вёсцы Хамердаль у Швецыі нарадзілася дзяўчынка, якую назвалі Бэртай. Больш за ўсё на свеце яна любіла маляваць і марыла стаць мастачкай. Але ў той час атрымаць мастацкую адукацыю было надзвычай складана. Асабліва дзяўчынцы з простай сялянскай сям’і. Бэрта м...

Рейтинг LiveLib

4,7

22 оценки

5
77%
4
23%
3
0%
2
0%
1
0%

Ваша оценка

Прочитали 22Хотят прочитать 5

Рецензии

xbohx16 мая 2019 г.
Як часта дарослыя недаацэньваюць дзяцей. Гэтыя фразы накшталт “вырасцеш — зразумееш”, нібыта дзеці — гэта нейкія недаразвітыя людзі. А яны не горшыя за нас і таксама разумеюць сур’ёзныя рэчы. У кожнага з іх унутры цэлы свет, які трэба ўмець бачыць і цаніць.
Дзяўчынка Берта заўжды любіла маляваць, і гэта ў яе добра атрымлівалася. Але здараецца так, што ты нарадзіўся не ў той час і не ў тым месцы. Швецыя, пачатак ХХ стагоддзя. Дзяўчыне з простай сялянскай сям’і было складана атрымаць мастацкую адукацыю. А як ствараць нешта прыгожае, калі ніхто ў цябе не верыць? І адзіны чалавек, якому ты магла даверыцца, самы блізкі і родны, памірае. Сухоты забралі ў Берты маці, а разам з ёй і надзею на лепшую будучыню. Але Берта не перастае думаць і адчуваць свет па-свойму, бо ніхто не можа забараніць ёй быць сабой.
Кніга пра адзіноту і выбар свайго шляху ў жыцці, пра мастацтва, якое становіцца часткай жыцця, пра страх страціць блізкага чалавека, пра жаданне стаць вольнай птушкай, а таксама пра сталенне.
На гэтую кнігу аўтарку натхніла гісторыя жыцця шведскай мастачкі Берты Хансан, яе працы, дзённікі і лісты. Але можна не ведаць гэтую мастачку і ўсё роўна атрымаць ад кнігі велізарнае задавальненне, бо яна ўніверсальная.
Мяне даўно так не ўражвалі дзіцячыя кнігі. Яна цудоўная і зместам, і ілюстрацыямі, якія хочацца разглядаць бясконца. Яркія, сакавітыя, добра перадаюць атмасферу кнігі, бо паміж імі і тэкстам створаны ідэальны баланс: светлыя і натхняльныя ў добрыя моманты, змрочныя і дарослыя на старонках, дзе адбываецца нешта непрыемнае.
Кніга мае абмежаванне 12+, але я лічу, што з ёй варта знаёміць дзяцей нашмат раней, каб разумелі, як важна заставацца сабой, нягледзячы на абставіны.
Дзякуй Надзі Кандрусевіч за пераклад і за тое, што данесла гэтую кнігу да беларускага чытача!

Думаю,
калі б я была птушкай,
то змагла б паляцець.
З нашай вёскі.
Да іншага жыцця.
Туды, дзе я была б той, кім я ёсць.
Дзе ніхто не крычыць на мяне
і не лічыць нязграбнай дзівачкай.

Читать далее
12
432
homa_bellit1 января 2024 г.
Што калі аднойчы птушка паляціць, куды захоча?
“Птушка ўва мне ляціць, куды захоча” - твор пісьменніцы і мастачкі Сары Лундберг, які прызналі ў Швецыі лепшай кнігай года для дзяцей і падлеткаў. А ў 2019-м пабачыў свет і беларускі пераклад у выкананні Надзі Кандрусевіч.
ЗАВЯЗКА: Лёс большасці сялянскіх дзяўчын пачатку ХХ стагоддзя быў вядомы наперад: жыць так, як чакаюць іншыя. То-бок займацца гаспадаркай, выйсці замуж і зноў займацца гаспадаркай. Аднак Бэрту такая доля не дужа вабіла, бо замест даення кароў яна больш любіла маляваць ды ляпіць птушак з гліны. Аднак пра кар’еру мастачкі не варта было і думаць, бо адзіны чалавек, які яе разумеў, памёр ад сухотаў. Хаця… Што калі аднойчы птушка паляціць, куды захоча?
Галоўная гераіня мае рэальны прататып – шведку Бэрту Хансан (1910-1994). Чым яна займалася, як думаеце: хатняй гаспадаркай ці мастацтвам? Спойлерыць не буду, але адзначу, што сюжэт – далёка не галоўнае ў кнізе. Не новай з’яўляецца і ідэя, то-бок змаганне за права быць сабой. А калі так, то навошта яе чытаць?
Па-першае, асалоду прыносіць сам працэс чытання. Я катэгарычна не згодны з тым, што імя перакладчыка рэдка пазначаюць на вокладцы, бо ў выпадку з “Птушкай” гэта адназначна варта было б зрабіць. Надзея Кандрусевіч стварыла тэкст, ад якога становіцца літаральна смачна ў роце. Спачатку я не звяртаў на гэта ўвагу, больш занураючыся ў сэнс, а калі ўзяўся перачытваць, то рассмакаваў.
Па-другое, афармленне. Кніга нібыта дзіцячая (шмат малюнкаў і мала тэксту), аднак мастацкі складнік выйшаў даволі змрочным і нават псіхадэлічным. Малюнкі наўмысна не прыхарошваліся: аўтарка пакінула чарнавыя накіды алоўкам і месцы з размазанай фарбай. Каляровая гама выразна трывожная, дэпрэсіўная, а выявы некаторых дзяцей сталі б выдатнай ілюстрацыяй да зомбі-хорару.
Па-трэцяе, атмасфера. У кожным водгуку, які я прачытаў, падкрэслена, што кніга вельмі светлая. Святло тут і праўда ёсць, аднак агульнае ўражанне вельмі супярэчлівае. Узяць хаця б сцэну смерці з няспынным крывавым кашлем: не буду апісваць, але гіперрэалізм уражвае. Таму б я сфармуляваў так: кніга пра святло сярод густога змроку.
АДЗНАКА: 9 з 10.
Адначасова цяжкая і лёгкая гісторыя для дзяцей і дарослых.
Читать далее
7
64