
Современная белорусская литература: что читать? | Сучасная беларуская лiтаратура: што чытаць?
Morrigan_sher
- 354 книги

Ваша оценка
Ваша оценка
Канец года — проста нейкі літаратурны цуд. Выйшла другая кніга Камілы Цень, якая зноў узрывае мазгі. Ужо многія запытвалі ў мяне, дзе яе ўзяць, але ж, на жаль, папяровых версій кніг аўтаркі ў прыродзе няма, а вось абедзве электронныя купляйце на сайце kniharnia.by . Каштуюць як кубачак кавы, вельмі раю.
Калі вы чыталі “Я прыду за табой у аўгусце” і вас захапіла харызматычная кантралёрка Зінаіда Юр’еўна, то ўзрадуйцеся! Бо ў гэтай кнізе яна зноў стала на шлях правасуддзя і дапамагае галоўнаму герою разабрацца ў няпростай сітуацыі.
Кніга складаецца з трох частак: па-беларуску, на трасянцы і па-руску. Герой першай часткі — Міхась Мысліўчык. Раптоўна ён застаецца без працы, а новая шукаецца не так проста. І тут нейкі цуд — ён знаходзіць працу, на якой нічога не трэба рабіць. Вось у прамым сэнсе. Ён прыходзіць на працу, дзе нікога і нічога няма, проста сядзіць, займаецца сваімі справамі, выходзіць на абед, а ўвечары ідзе дадому. Што самае цікавае: за гэта яшчэ і зарплату неблагую атрымлівае, якая стабільна налічваецца на картку. Цуд ды і толькі! Будзем шчырымі: многія хацелі б апынуцца ў падобнай сітуацыі. Але ж Міхася не пакідае адчуванне, нібыта ён апынуўся ў нейкай заблытанай авантуры, але даўмецца, што тут да чаго, не можа.
І ў гэты перыяд у жыццё мужчыны прыходзіць яна, гонар і сумленне Заводскага раёна, пачотны следавацель пад прыкрыціем, любімая наша жэншчына — кантралёрка грамадскага транспарту Зінаіда Юр’еўна. Для Міхася яшчэ і маці яго прыяцеля Дзімкі з Шарыкаў. З папярэдняй кнігі мы памятаем, што гэтая ўчэпістая жанчына можа раскалоць любога чалавека, таму Міхась лёгка расказвае ёй сваю гісторыю. І ў другой частцы кнігі жанчына пачынае сваё расследаванне…
Гэта зноў было неверагодна смешна і захапляльна! Я проста адкрыла на кампе вордаўскі дакумент з тэкстам і нават не заўважыла, як праляцеў час. А інтрыга ў кнізе такая, што нармальнаму чалавеку да галавы б не прыйшлі падобныя сюжэтныя павароты. Мы даведаемся, на што здольныя людзі, даведзеныя да адчаю ўласным фінансавым становішчам. Толькі вось самае страшнае, што гісторыя, апісаная ў кнізе, даволі рэалістычная. І яшчэ больш упэўніваешся ў гэтым, гартаючы стужку навін у раздзеле “Здарэнні”. Чорныя рыэлтары, муж, які забіў жонку дзеля грошай… Страшна жыць, сябры. Нездарма кажуць: “Бядота розум вострыць”.
Кніга вельмі сучасная і даволі мінская/беларуская, у тэксце згадваюцца і газета Наша ніва, і часопіс Наша гісторыя, і больш прыземленыя рэчы, накшталт шавермы з аўтаза:
А таксама безліч мясцінаў, якія будуць знаёмыя жыхарам Заводскага раёна.
Фінал прымусіў мяне ўпасці ў ступар, і я доўга шукала яшчэ каго-небудзь, хто ўжо прачытаў кнігу, каб яе абмеркаваць.
Здаецца, што ў беларускай літаратуры з’явілася новае моцнае імя, якое, у адрозненне ад розных Віцяў, не прэтэндуе на лаўры элітарнай літаратуры. А проста стварае тое, што падабаецца чытачу з любой адукацыяй і светапоглядам.
І крыху жыццёвай мудрасці вам ад Зінаіды Юр'еўны:

Мне понравилось, но это было скорее забавно, чем по-настоящему хорошо. Пока это больше похоже на заготовку, чем на полноценное произведение. Заготовку, конечно, удачную и вызывающую интерес, но все же. Полсотни страниц - это до обидного мало, ведь потенциал у истории определенно есть.
Герой "Сакрэта фірмы" Миша устраивается на работу в крайне подозрительную контору: делать вообще ничего не надо, а деньги платят исправно. Сидишь себе днями в заваленной копировально-множительным хламом комнате, почитываешь журналы и на обед выходишь. Мечта, а не работа. Вот только Миша понимает, что зарплату за просто так никто давать не будет, а значит вляпался он во что-то сильно неприятное. К тому же, отупляющее ежедневное бездействие выматывает похлеще самых сложных производственных задач.
Совсем уж отчаявшийся Миша случайно сталкивается в транспорте с контролером Зинаидой Юрьевной - женщиной многих достоинств, среди которых неистребимая тяга к поиску истины и чувство долга, не позволяющее бросить беднягу на произвол злоумышленников. Зинаида Юрьевна берется за дело...
Книга состоит из трех частей, каждая из которых ведется от лица персонажа - Миши, нашей неугомонной контролерши и преступника. Язык тоже разный - белорусский, трасянка и русский соответственно. К сожалению, часть Зинаиды Юрьевны в плане языка показалась мне наименее убедительной, хотя её трасянка - это как раз фишечка детективов этой серии (уже ведь серия, раз их два?).
В целом же "Сакрэт фірмы" и "Я прыду за табой у аўгусце" как явление вызывают у меня большую симпатию и не меньший интерес. Для белорусской литературы это уже что-то новое, интригующее и самобытное. Очень хочется развития.

Значыцца, дзеянне класічнага Саюза рыжых пераносіцца ў сучасны Менск, замест Холмса і Ўотсана выступаюць кантралёры грамадскага транспарту Зінаіда Юр’еўна і алкаш Гаркавы. Старая гісторыя на новы лад. Дзякуй, што трасянка стала больш натуральнай, ніж у мінулым творы Камілы Цень.

Ана ушла куда-та, вазврашчаецца, а ў руках агромны том. Мне аж плоха стала. Сразу стала ясна, какой он велікі і магучы, наш рускі язык. Столька слоў прыдумалі, што ўбіць можна.

Дома я ўсю кварціру перарыла, но нармальнага славара не нашла. Усе беларускія. Вот што значыт сын родную мову любіт, рускай кніжкі ўжэ ў собсцвеннам доме не найці.








