
Современная белорусская литература: что читать? | Сучасная беларуская лiтаратура: што чытаць?
Morrigan_sher
- 354 книги
Это бета-версия LiveLib. Сейчас доступна часть функций, остальные из основной версии будут добавляться постепенно.

Ваша оценкаЖанры
Ваша оценка
Сяргей Дубавец не любіць розныя складанкі і зборнікі-салянкі, ён прыхільнік цэльных, канцэптуальных кніг. Такой з'яўляецца і «Карабель у блакітным моры плыве». Увогуле ў нейкім сэнсе гэтая кніга прыемна нечаканая. Дубавец вядомы перадусім як публіцыст, адзін з лідараў беларускага моладзевага руху ў 80-х, які аднавіў выданне легендарнай беларускай газеты «Наша Ніва» і доўгі час быў яе галоўным рэдактарам. У гэтага пісьменніка не так і шмат чыста мастацкіх кніг. І бадай найлепшая з іх "Карабель".
Сам Дубавец, прадстаўляючы сваю кнігу, кажа, што ўсё, пра што ў ёй напісана – выдумка аўтара, што ў кнізе няма нічога рэальнага – ані герояў, ані нейкіх канкрэтных геаграфічных месцаў.
Хаця дапытлівы чытаць знойдзе ў гэтым творы шмат знакаў, якія сведчаць, што гэтая кніга пра Беларусь. Прычым згадваюцца тут і імёны рэальных людзей, напрыклад, мастакоў Аляксея Марачкіна і Артура Клінава, або паэта Алега Мінкіна.
Два галоўныя героі твора жаўнеры Кайлюс і Зелба жывуць у эпоху несмяротнасці на палігоне, які даўно ніяк не выкарыстоўваецца, штодзень яны абыходзяць даручаную ім тэрыторыю і сочаць за парадкам. З дня ў дзень у іх жыцці нічога не адбываецца і само жыццё ператавараецца ў несмяротнасць. Жаўнеры ведаюць, што за ўсім сочыць доктар Блюм, якога яны ніколі не бачылі, які нібыта заўжды прысутнічае побач у паветры. Варта было толькі парушыць рэгламент, як адразу парушальнік губляў несмяротнасць. І яшчэ. У гэтай краіне заўжды была зіма.
Аднойчы адбылося неверагоднае – жаўнеры пабачылі ўмёрзлую ў лёдзе ракі дзяўчыну. Яны выпілі куб лёду разам з ёй, прынеслі ў сваёй жытло, лёд растаяў, а дзяўчына ажыла. З гэтага здарэння пачынаюцца парушэнні рэгламенту і набліжэнне вясны. Але адначасова жаўнеры згубілі і несмяротнасць. І ўзнікла балючае пытанне: што ж цяпер ім рабіць, калі яны страцілі несмяротнасць? Жаўнеры вырашаюць знайсці доктара Блюма і запытацца ў яго.
Як бачым гэтая кніга Сяргея Дубаўца напісаная ў жанры алегорыі. Нечым яна нагадвае аповесць Алега Мінкіна «Праўдзівая гісторыя Краіны Хлудаў», а таксама алегарычныя прыпавесці Янкі Сіпакова і Васіля Быкава. Такую кнігу наўрад ці можна зразумець пасля аднаго прачытання. А пры кожным новым прачытанні, чытач адшукае ў творы нейкія новыя сэнсы, разгадае новыя алегарычныя знакі.
У фінале кнігі Кайлюс і Зелба, атрымаўшы трэцяе вока, каб зазірнуць у заўтра, убачылі мора і карабель. Сіні карабель у блакіным моры плыве.

Кніга пра нішто, як сам аўтар яе ахарактарызаваў. Але ты не верыш, што зусім пра нішто, калі яе пачынаеш чытаць. Праз якія два дзясяткі старонак пачынаеш сумнявацца. На палове кнігі ўжо верыш Дубаўцу. А ў канцы зноў сумняешся - і пачынаеш выдумваць схаваныя сэнсы. Кніга, пасля прачытання якой, рука мая не цягнецца па яе. Прачытаў і больш не возьмешся.

Загадкавая i нечаканая кнiга. Загадкавая - таму што я дагэтуль не ведала, прынамсi, пакуль не прачытала дзьве с паловай рэцэнзii на гэтым сайце, хто такi Сяргей Дубавец. Нечаканая - таму што хто б мог здагадацца, што фiлязофiя можа быць вельмi цiкавай :)
Вялiкi дзякуй аўтару за такiя красамоўныя алюзii на наша жыццё, за бясконцую i неспыняльную словатворчасьць, за ўжываньне летувiзмаў, пялянiзмаў (так, менавiта дзякуй, бо гэта, на мой погляд, толькi ўзбагачае беларускую мову). I асаблiвы дзякуй за Тарашкевiцу, якую я вельмi люблю, але якой яшчэ не валодаю.
Бачыце, мы зараз жывем у краiне, дзе абсурд - гэта рэчаiснасць, а рэчаiснасць - гэта абсурд. У краiне цудаў, часам чароўных, а часам бяссэнсоўных i неўратавальных...
Хтосьцi ўжо адкрыў свае трэцяе вока, а у iншых яно заўсёды было расплюшчаным. Так, напiсаўшы ў 2014-ым годзе твор, можна толькi сумна занатаваць, што не згубiў ён актуальнасьцi i да гэтае пары.
Чытайце i прачынайцеся!

- У беларусаў дзьве спрадвечныя заклапочанасьці - здароўе і родная мова, - удакладніў белы залат. - І з абедзьвюма яны ня могуць даць сабе рады - ці іх губіць, ці зьберагаць. Адныя кажуць - на халеру яно трэба. Іншыя крычаць - ратуйце!













