Калі ўпершыню пабачыў гэтую кнігу, разлічваў убачыць у ёй гісторыю айчыннага музычнага мастацтва, але кніга аказалася іншай па тэматыцы. “МузЫка на Беларусі” – найперш філалагічнае літаратуразнаўче даследванне, што даследуе нейкі архетып – з’яву Музыкі – вольнага песняра, правадыра, што не жыве па простым чалавечм законам, але вельмі шануецца астатнімі. У старажытнасці – гэта жрэц, у сэрэднявеччы – Музыка-скамарох, у Новы час – прадстаўнік нацыянальнага адраджэння, пад саветамі – масавік…
Усё ж такі Музыка – нейкая абстрактная фігура, якую часта сустракаем у казках і старажытных паданнях. Р. Абрамчук параўноўвае беларускага Музыку з Арфеем: прыводзіць доказы іх аднолькавасці, выводзіць адзін з другога. Першыя дзве главы, прысвечанныя паходжанню вобраза Музыкі спачатку ў міфах старажытнасці, а затым і ў айчынных лягендах і паданнях – чытаюцца вельмі лёгка і цікава. У кнізе шмат цікавых ілюстрацый, што толькі ідзе на яе карысць. Акрамя таго, кожная з глаў завяршаецца дадаткам – вытрымкамі з арыгіналаў твораў адпаведнага перыяду: будзь то міф аб Арфее, беларускія народныя казкі аб Музыке, ці апавяданне Ул. Караткевіча. Цікава разгледжана і мадэрнізацыя вобраза Музыкі ў перыяд Беларускага Адраджэння, але аўтар усё больш схіляецца да разгляду палітычных падстаў. Гэтая частка чытаецца ўжо цяжэй. У апошняй главе Р. Абрамчук адыходзіць ад палітыкі (што звычайна даволі рэдка), але сам Музыка становіцца толькі кантэкстам.
Трэба адзначыць, што асновай для “Музыкі на Беларусі” стала аўтарская дысертацыя на ступень кандыдата культуралогіі, “перапрацаваная і спрошчанная дзеля таго, каб кніга была даступна больш шырокаму колу чытачоў”.
Аўтар падрабязна і дэталёва аналізуе стан жыцця, прызначэнне і адносіны да Музыкі насельніцтва, параўновае беларускага Музыку з падобным героем іншых краін. Пры гэтым трэба не забываць, што сам Музыка – цэлы комплекс светаўспрымання, лад жыцця, нейкі міфічны светапогляд. Яго фігура арганічна ўспрымаецца тады, калі разглядаем больш далёкія эпохі, але ў светапоглядзе XX і тым больш XXI стагоддзя яна ўжо выглядае зусім архаічна. Таму ненарокам і пераходзіць на палітыку, але гэта ўжо зусім іншае…
7 понравилось
