
Современная белорусская литература: что читать? | Сучасная беларуская лiтаратура: што чытаць?
Morrigan_sher
- 354 книги

Ваша оценкаЖанры
Ваша оценка
Юры Станкевіч сёння як той волат-дуб сярод пасечанага лесу. Ён не ўваходзіць ні ў якія тусоўкі, суполкі і хаўрусы. Ён сам па сабе. Вярнуўся ў свой родны Барысаў і нястомна піша кнігу за кнігай. Сярод апошніх – “Брамнік заўжды самотны”. Як і шэраг ранейшых кніг, "Брамнік" выйшаў у выдавецтве “Галіяфы”.
Кніга ўтрымлівае аднайменную аповесць і 11 апавяданняў. Аповесць “Брамнік заўжды самотны” як бы выпадае з усяго, што пісьменнік напісаў раней. Гэта аптымістычная аповесць пра хлопчыка з беларускай глыбінкі, мара якога здзейснілася – ён стаў знакамітым брамнікам. І з каханай дзяўчынай у яго ўсё наладзілася. Аповесць заканчваецца хэпіэндам.
Што не скажаш пра апавяданні. Яны напісаны ў традыцыйным творчым і ідэйным рэчышчы Юрыя Станкевіча. Героі твораў трапляюць у канфлікт з цёмнымі чалавечымі сіламі і большасць з іх гіне. Але амаль усе яго герояў – гэта моцныя духам людзі, якія маюць гонар. Яны лепш абіраюць смерць і супраціў, чым бязвольна падпарадкоўваюцца гвалту, амаральнасці і хлусні.
Бадай найлепшае апавяданне ў кнізе – “Лаўцы верхаводак”. У шараговага беларускага інжынера жонка едзе ў адпачынак у арабскую краіну і там застаецца, знайшоўшы сабе багата каханка. Інжынер бярэ адпачынак і штодзень ездзіць на рыбалку, каб неяк утаймаваць свае нервы. Тут ён пазнаёміўся і пасябраваў з дзікім катом, які жыве каля вадасховішча і налаўчыўся лавіць верхаводак. Аднойчы да берагу, дзе лавілі рыбу інжынер і кот, прычаліў карабель-рэстаран, які абслугоўваў гандляроў з рынку – чужынцаў у гэтай краіне. Яны паводзілі сябе нахабна і дзёрзка, а за тое, што інжынер зрабіў ім заўвагу – збілі яго. Інжынер едзе на ровары дахаты, бярэ схаваны дзедаў драбавік, вяртаецца і знаходзіць свайго сябра-ката забітым. Карабель ужо адплыў ад берага. І інжынер пачынае па яму страляць, ведаючы, што шротам нікога не заб’е, але каб запомнілася чужынцам гэтае катанне на караблі па-беларускаму вадасховішчу на ўсё жыццё.
Праўда, ёсць у кнізе яшчэ адзін твор са счаслівым канцом – апавяданне “Кармушка для сініц”. Гераіня твора дзяўчынка, якая вырашыла правучыць нахабнага гандляра, які падманваў і абвешваў пакупнікаў, і ўся яго сям’я паводзіла сябе так, нібыта яны былі гаспадарамі гэтага невялічкага горада. Дзяўчынка напісала ліст гандляру, у якім паведаміла, што гандляр павінен вярнуць на сваю сядзібу сабаку, якую выкінуў на вуліцу, а за тое, што яго дзеці забілі папугайчыка, зрабіць кармушку для сініц і штодзень іх карміць. Гандляр палічыў гэты ліст жартам. Але калі пачаў заўважаць праколатыя шыны ў машыне, і час ад часу нехта біў шыбы ў іх доме, - задумаўся. Дзячынка перамагла і гандляр выканаў яе ўмовы.
Такое зацятае напісанне твораў у адным рэчышчы, асабліва ў наш сённяшні трывожны час, успрымаецца як выкананне пэўнай місіі. Пісьменнік хоча дагрукацца да душаў сваім землякоў, маўляў, трэба ўласнымі сіламі клапаціцца пра заўтрашні дзень сваёй краіны.

Цэнтральная аповесць, на жаль, ці не найслабейшая рэч з усёй кнігі. Некалі Марыйка Мартысевіч зазначала, што Станкевіч піша вельмі "па-тэлевізійнаму". Мушу з ёй пагадзіцца. Творы можна проста браць, і здымаць па іх кіно. Для расійскага тэлебачання, ці Галівуда - не важна. Сюжэт - ёсць. А вось мастацкасці бракуе. Занадта ўсё механічна ды і банальна складваецца ў "Брамніку заўжды самотны".
А вось апавяданні ёсць сапраўды цікавыя. Адзначыў бы "Восаў", "Сіцыліянскую партыю" - праўда, гэтыя два творы напісаныя яшчэ ў канцы 1980-ых - пачатку 1990-ых. Ну і, канечне, "Лаўцы верхаводак". Каб у "Лаўцах" Станкевіч не прыплёў сваіх любімых "чурак", то з апавядання, на мой погляд, мог бы атрымацца міні-шэдэўр.






Другие издания
